Γιατί εξόντωνε ο Χίτλερ τους Εβραίους;

ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΣΕ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΕΣ...ΦΙΛΟΕΒΡΑΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΕΤΑΞΑΣ

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΕΣ, ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΠΟΥ Η «ΠΗΓΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ», ΕΝΩ Ο ΔΙΚΤΑΤΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΑΣ «ΠΡΟΤΥΠΟ ΗΓΕΤΗ ΚΑΙ ΕΘΝΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ».

 ΑΣ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΛΟΙΠΟΝ ΤΙ ΕΛΕΓΑΝ ΟΙ «ΜΙΣΗΤΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ» ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΤΡΕΜΕΝΟ ΙΝΔΑΛΜΑ ΤΟΥΣ…!!!

ΠΗΓΗ

Τα πρωτόκολλα και ο κ. Κωτούλας

Μου ζήτησε ένας φίλος τη γνώμη μου για τη διαμάχη που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στον αριστερό ιστότοπο left.gr και στον κ. Ιωάννη Κωτούλα, σύμβουλο του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών κ. Αθανασίου, σχετικά με κάποιες απόψεις που έχει εκφράσει ο κ. Κωτούλας, ως ιστορικός, για τον εθνικοσοσιαλισμό. Το left.gr (και η Αυγή) χαρακτήρισαν τον κ. Κωτούλα «υμνητή του Χίτλερ» και «ανασκευαστή του Χίτλερ», ενώ ο κ. Κωτούλας απάντησε με εξώδικο στο οποίο αρνείται τους χαρακτηρισμούς αυτούς και επισημαίνει ένα σοβαρό δεοντολογικό λάθος του left.gr, ότι δηλαδή τού αποδίδει απόψεις οι οποίες στην πραγματικότητα ανήκουν σε άλλον συγγραφέα τον οποίο ο κ. Κωτούλας απλώς παραθέτει.

Είπα στον φίλο μου ότι δεν έχω διαβάσει το επίμαχο βιβλίο, αλλά είχε έτοιμη την απάντηση: μου το έστειλε συνημμένο σε πεντέφ, και μπορείτε κι εσείς να το κατεβάσετε, από τον ιστότοπο Antinews, σε ένα εξόχως φιλικό άρθρο προς τον κ Κωτούλα (αρκεί να κλικάρετε στην πρώτη αράδα της δεύτερης παραγράφου, εκεί που αναφέρεται το όνομα του βιβλίου). Οπότε το διάβασα (κάπως γρήγορα, είναι η αλήθεια) και θα πω τη γνώμη μου -όχι για τον κ. Κωτούλα, που δεν τον ξέρω, αλλά για το βιβλίο «Η άνοδος του Γ’ Ράιχ». Και πριν ξεκινήσω, να πω ότι δεν είμαι αμερόληπτος, αφού συνεργάζομαι με την εφημερίδα Αυγή. Να πω επίσης ότι θόρυβος έχει γίνει και για ένα άλλο κείμενο του κ. Κωτούλα, ένα άρθρο για τα εγκλήματα πολέμου των Ναζί, αλλά επειδή δεν το έχω διαβάσει δεν θα ασχοληθώ παρά ελάχιστα με αυτό.

Καταρχάς, για την οικονομία της συζήτησης, να πω ότι δέχομαι πως ήταν δεοντολογικό σφάλμα του left.gr που απέδωσε στον κ. Κωτούλα τις απόψεις του J. Ellul από τη σελίδα 143 του πεντεφιού (δεν φαίνεται η σελιδαρίθμηση του βιβλίου, οπότε στα επόμενα όπου αναφέρω αριθμό σελίδας είναι από το πεντέφι). Κατά πάσα πιθανότητα αυτό έγινε από απροσεξία, διότι το παρατιθέμενο απόσπασμα δεν έχει εισαγωγικά (έχει ξεχαστεί η παλιά συνήθεια, όταν ανοίγει νέα παράγραφος να μπαίνουν στην αρχή της καταληκτικά εισαγωγικά, », σαν προειδοποίηση στους απρόσεχτους), αλλά δεν έχει σημασία, έπρεπε να το προσέξουν, όσο κι αν ο συγγραφέας επιδοκιμάζει ρητά την άποψη ότι ο εθνικοσοσιαλισμός ήταν «μια σημαντική και αυθεντική επανάσταση», αφού τη χαρακτηρίζει «ερμηνευτική αφετηρία για τη διατύπωση νέων, γόνιμων προσεγγίσεων». Επαναλαμβάνω, έπρεπε να επισημανθεί ότι άλλος το λέει αυτό· ήταν λάθος, και μάλιστα περιττό, αφού σε προηγούμενα χωρία του βιβλίου ο κ. Κωτούλας χαρακτηρίζει ο ίδιος «επανάσταση» τον ναζισμό. Επίσης λάθος του left.gr, γλωσσικό πλέον, νομίζω πως είναι ο χαρακτηρισμός «ανασκευαστής του ναζισμού»· δεν ξέρω πώς μπορεί κανείς να ανασκευάσει τον ναζισμό. Ανασκευάζω σημαίνει ότι ανατρέπω μια θεωρία, μια άποψη, μια κατηγορία, υποδεικνύοντας τα τρωτά της. Ασφαλώς ο κ. Κ. δεν κάνει κάτι τέτοιο, οπότε ίσως ο συντάκτης του left είχε στο μυαλό του κάτι σαν ανασκευαστής των αντιναζιστικών θέσεων. Λεπτομέρεια, αλλά να τις προσέχουμε.

Μια και ξεκινήσαμε από την ορολογία, να πω ότι το βιβλίο του κ. Κωτούλα καινοτομεί σε αυτό τον τομέα, διότι, όπως επισημαίνει στον πρόλογο, χρησιμοποιεί τον όρο «αντιεβραϊσμός» αντί του «καταχρηστικού», όπως τον λέει, όρου «αντισημιτισμός», με το επιχείρημα ότι «η πολεμική στρεφόταν αποκλειστικά κατά των Εβραίων και όχι εναντίον άλλων σημιτικών φυλών». Αυτό εμένα σόφισμα μου φαίνεται, ο όρος «αντισημιτισμός» είναι καθιερωμένος και δεν βλέπω σε τι εξυπηρετεί η αλλαγή του, αν όχι να προκαλέσει σύγχυση. Και αν είναι καταχρηστικός ο όρος, γιατί τον χρησιμοποιεί ο συγγραφέας πότε-πότε; Νομίζω ότι το σφάλμα δεν είναι μόνο μεθοδολογικό, διότι πρόσεξα ότι ο συγγρ. χρησιμοποιεί τον όρο «αντισημιτισμός» για να χαρακτηρίσει άλλα κόμματα και δυνάμεις (π.χ. «τον πολιτικό αντισημιτισμό των παγγερμανικών κύκλων», σελ. 20· το DAP ήταν «σοσιαλιστικό και αντισημιτικό», σελ. 22) ενώ για τον Χίτλερ και το NSDAP (το ναζιστικό κόμμα) χρησιμοποιεί πάντοτε -αν δεν κάνω λάθος- τον όρο «αντιεβραϊσμός». Τυχαίο; Επίσης χρησιμοποιεί τον όρο «εθνικοσοσιαλισμός» αντί του «ναζισμός» και το «Δημοκρατία» (σκέτο) αντί του «Δημοκρατία της Βαϊμάρης».

Αφού θίξαμε τον αντισημιτισμό, να αναφερθώ σε κάτι που με ενόχλησε πολύ. Στη σελ. 25 γράφεται ότι η επιρροή του Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ είχε ως αποτέλεσμα «την υιοθέτηση του αμφιλεγόμενου κειμένου ‘Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών’ ως αποδεικτικού στοιχείου για μια παγκόσμια εβραϊκή συνωμοσία». Εδώ, υπάρχει σοβαρό θέμα. Τα Πρωτόκολλα δεν είναι αμφιλεγόμενο κείμενο, είναι αποδεδειγμένη αντισημιτική πλαστογραφία. Σύμφωνα με τα λεξικά, αμφιλεγόμενος είναι αυτός «που επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες ή για τον οποίο ισχύουν διαφορετικές εκδοχές» (ΛΚΝ, παρόμοια και στον Μπαμπινιώτη που προσθέτει: αυτός που αμφισβητείται). Τα Πρωτόκολλα, που τα κατασκεύασε η Οχράνα, η μυστική αστυνομία του Τσάρου, στις αρχές του 20ού αιώνα, δεν είναι αμφισβητούμενα, έχουν αποδειχτεί ότι είναι πλαστά εδώ και πολλές δεκαετίες. Ή ο κ. Κωτούλας δεν γνωρίζει τη σημασία της λέξης «αμφιλεγόμενος» ή πρέπει να παραθέσει αμέσως απόψεις ιστορικών που να θεωρούν ότι είναι γνήσια. Ένας τέτοιος… ιστορικός υπάρχει: πρόκειται για τον κ. Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος είχε το θράσος να διαβάσει στη Βουλή στις 23.10.2012 απόσπασμα από τα Πρωτόκολλα τονίζοντας ότι είναι γνήσιο κείμενο (το βιντεάκι εδώ, η ανάγνωση του πλαστογραφήματος από το 1.30 ως το 2.00).

Ο συγγρ. όχι μόνο αποσιωπά την πλαστότητα των Πρωτοκόλλων (η οποία είχε ήδη αποδειχτεί από το 1921), αλλά λέει ότι η διάδοση των απόψεών τους ευνοήθηκε εξαιτίας της «αναλογικά υψηλής συμμετοχής Εβραίων στον Τύπο της Αριστεράς» (χωρίς να το τεκμηριώνει φυσικά) και επειδή στις κομμουνιστικές εξεγέρσεις «πρωταγωνιστούσαν πολιτικοί εβραϊκής καταγωγής». Θα μου πείτε ότι επιμένω πολύ σε μια λεπτομέρεια, αλλά δεν πρόκειται για λεπτομέρεια: μόλις ανέβηκε στην εξουσία ο Χίτλερ διάταξε να διδάσκεται το κείμενο αυτό στα σχολεία (όχι, αυτό δεν το λέει ο κ. Κωτούλας, αλλού το διάβασα), ο δε ιστορικός Νόρμαν Κον έχει χαρακτηρίσει τα πρωτόκολλα «ένταλμα γενοκτονίας». Μερικές λεπτομέρειες σκοτώνουν.

Εκτός από το άλλοθι που δίνει στους Χρυσαβγίτες βγάζοντας απλώς αμφιλεγόμενα τα Πρωτόκολλα, ο συγγραφέας, ίσως για να να αυξήσει το ποσοστό των αριστερών εβραϊκής καταγωγής, αποκαλεί “Γερμανοεβραίους” όχι μόνο τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, όχι μόνο τον Καρλ Μαρξ, αλλά ακόμα και τον Καρλ Λίμπκνεχτ! (στη σελ. 18 -φυσικά ο Λίμπκνεχτ δεν ήταν εβραίος). Θα ήθελα να δεχτώ ότι πρόκειται για απλή παραδρομή, αλλά δεν είναι το μόνο “λάθος” προς αυτή την κατεύθυνση. Για παράδειγμα, στη σελ. 123, αναφερόμενος στη Νύχτα των Κρυστάλλων, το φοβερό πογκρόμ (δεν χρησιμοποιεί αυτή τη λέξη) της 9-10 Νοεμβρίου 1938, μας λέει ότι: “Τον Νοέμβριο του 1938 εκδηλώθηκε μια μαζική δίωξη, όταν Εβραίοι τρομοκράτες δολοφόνησαν Γερμανούς διπλωμάτες στο Παρίσι”. Το μυαλό του αναγνώστη πάει σε κάποια εκτεταμένη συνωμοσία που οδήγησε σε μαζική δολοφονία διπλωματών, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει η “δίκαιη οργή” του γερμανικού λαού. Τα πλάγια στο απόσπασμα είναι δικά μου, διότι: α) οι “τρομοκράτες” [για την οικονομία της συζήτησης ας δεχτώ τον όρο] δολοφόνοι δεν ήταν πολλοί αλλά ένας, ο 17χρονος Χέρσελ Γκρίνσπαν. β) οι δολοφονημένοι διπλωμάτες ήταν επίσης ένας, ο Ερνστ φον Ρατ. Και γ) σε όλη τη βιβλιογραφία που έχω υπόψη μου, η δολοφονία του φον Ρατ θεωρείται πρόσχημα για το πογκρόμ, όχι δικαιολόγηση του πογκρόμ. (Πρόχειρα, pretext στη Βικιπαίδεια).

Σύμφωνα επίσης με τον συγγραφέα, επίσης, ο αντισημιτισμός (ή αντιεβραϊσμός κατά την ορολογία του), δεν ήταν βασικό χαρακτηριστικό του ναζισμού. Αντιγράφω από τη σελ. 45: «Ο αντιεβραϊσμός ήταν απλώς μια δευτερεύουσα συνισταμένη [προφανώς εννοεί «συνιστώσα»] του εθνικοσοσιαλιστικού προγράμματος, τόσο πριν όσο και μετά το 1933 … ήταν ουσιαστικά ένας διαφοροποιημένος αντικομμουνισμός και μια κριτική θεώρηση του ελέγχου της κοινωνίας από συγκεκριμένες ομάδες συμφερόντων που συγκροτούσαν μια ελίτ με πολιτική και οικονομική επιρροή». Αυτή την άποψη δεν την τεκμηριώνει, αλλά αμέσως μετά παραθέτει ένα εκτενέστατο εμετικό απόσπασμα από έναν αντισημιτικό λόγο του Γκέμπελς, που εκτείνεται σε τρεις σελίδες μαζί με τις εικόνες! Δεν βρίσκω τόσο αθώα αυτή την περιθωριοποίηση του αντισημιτισμού. Επειδή στη συλλογική μνήμη των ανθρώπων τα κρεματόρια είναι η πιο ζωντανή ανάμνηση από τον ναζισμό, με το να περιθωριοποιείται ο αντισημιτισμός και να τονίζονται τα άλλα χαρακτηριστικά του, είναι σαν να αμβλύνεται η εντύπωση, να επιχειρείται η αθώωσή του.

Στο ίδιο θέμα, στη σελ. 121: «Ο αντιεβραϊσμός ως ιδεολογικό στοιχείο του εθνικοσοσιαλιστικού προγράμματος αποτελούσε ουσιαστικά (με εξαίρεση ορισμένους ακραίους αντισημίτες, όπως ο Στράιχερ) μια παραλλαγή ταξικού μίσους για μια ευημερούσα κοινωνική ομάδα». Άρα: ο αντιεβραϊσμός είναι σχεδόν αθώος, περίπου κάτι αντικαπιταλιστικό, ενώ ο ξορκισμένος αντισημιτισμός αφορά μόνο «ορισμένους ακραίους» -φαίνεται τα 6 εκατομμύρια θα τα εξολόθρευσε μόνος του ο Στράιχερ, οι άλλοι ναζήδες αθωώνονται! Παρεμπιπτόντως, στη Γαλλία, ο Ζαν Μαρί Λεπέν τιμωρήθηκε με πρόστιμο επειδή χαρακτήρισε «λεπτομέρεια στην ιστορία του Β’Π.Π. τους θαλάμους αερίων». Ευτυχώς εμείς έχουμε απεριόριστη ελευθερία του λόγου κι έτσι τοποθετούμε σε νευραλγικές θέσεις του κρατικού μηχανισμού διανοητές που θεωρούν «δευτερεύον στοιχείο» του ναζισμού τον αντισημιτισμό.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι ότι πολύ συχνά, όταν γίνεται αναφορά σε κάποιο αναντίρρητα αρνητικό χαρακτηριστικό του ναζισμού, επιδιώκεται να σχετικοποιηθεί, με αναφορά παραδειγμάτων ότι αυτό συνέβαινε και αλλού. Για παράδειγμα, όταν αναφέρεται στην εκκαθάριση των πανεπιστημίων από τους Εβραίους μετά το 1933, ο συγγρ. δεν παραλείπει να τονίσει ότι «παρόμοιες τάσεις ήταν ενδημικές και στις δυτικές Δημοκρατίες» (χωρίς να το τεκμηριώνει, χωρίς να αναφέρει παραδείγματα)· όταν στις σελ. 120-121 αναφέρει τους αποκρουστικούς ευγονικούς νόμους και την απαγόρευση γάμου σε «επιβεβαρυμένα» άτομα (ορολογία του συγγρ.) προσθέτει ότι αυτά «αποτελούσαν καθιερωμένη πρακτική τόσο στον ευρωπαϊκό χώρο όσο και στις ΗΠΑ». Στο άλλο του επίμαχο άρθρο, διάβασα από δεύτερο χέρι ότι ο κ. Κωτούλας, αναφερόμενος στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα χαρακτήρισε πάγια τακτική των χωρών που εμπλέκονται σε πόλεμο. Εδώ έχουμε σχετικοποίηση μέσω της μισής αλήθειας. Διότι μπορεί να εφαρμόζονταν και σε άλλες χώρες τα μέτρα ευγονικής, ας πούμε, αλλά πουθενά αλλού δεν πήραν αυτό τον μαζικό και συστηματικό χαρακτήρα, πουθενά αλλού δεν ανακηρύχτηκαν σε κρατική ιδεολογία, πουθενά αλλού δεν στοίχισαν τόσα θύματα· πουθενά αλλού, για να χρησιμοποιήσω την αβάσταχτα αποστειρωμένη διατύπωση του συγγραφέα δεν δόθηκε «έμφαση στη φυλετική υγιεινή» (σελ. 113 -νομίζω ότι και η λέξη ρατσισμός απουσιάζει από το βιβλίο). Με το να μην αναφέρει τις οφθαλμοφανείς αυτές διαφορές, ο συγγρ. παραπλανά βάναυσα τον αναγνώστη.

Καμιά φορά η σύγκριση με «τους άλλους» είναι ευνοϊκή για τον ναζισμό. Και όχι μόνο στη σύγκριση με τους κομμουνιστές, όπου οι ναζιστές επιπλέουν, αφού «Από όλες τις παραστρατιωτικές οργανώσεις η πιο βίαιη ήταν των κομμουνιστών και ακολουθούσαν οι εθνικοσοσιαλιστές». Εντύπωση μου έκανε ότι ο συγγρ. χαρακτηρίζει «αγριότητες» τα όσα έκαναν οι γαλλικές δυνάμεις κατοχής στο Ρουρ το 1919-21, ενώ στο άλλο του άρθρο χαρακτηρίζει «παρατυπία» τον βομβαρδισμό του πλωτού νοσοκομείου Αττική.

Επίσης, πολύ κακή εντύπωση μου έκανε το εξής απόσπασμα της σελ. 51: «η πρωτοφανής όμως, για τη γερμανική πραγματικότητα, ηθική κρίση στην οποία είχε βυθιστεί η Δημοκρατία, με την άνοδο της πορνείας, της ομοφυλοφιλίας και τη διάλυση του κοινωνικού ιστού, ευνόησε σχεδόν αποκλειστικά τους εθνικοσοσιαλιστές». Πώς μετριέται η άνοδος της ομοφυλοφιλίας δεν μας το αποκαλύπτει ο κ. Κωτούλας, αλλά η διατύπωσή του δείχνει πως θεωρεί την ομοφυλοφιλία κάτι επιλήψιμο, αφού είναι στοιχείο της ηθικής κρίσης.

Και αλλού ο κ. Κωτούλας φαίνεται να υιοθετεί την οπτική των ναζιστών. Για παράδειγμα, η ενότητα που αφηγείται την προσάρτηση της Αυστρίας και της Σουδητίας, στη σελ. 80, έχει τον τίτλο «Η ενοποίηση των γερμανικών εδαφών»! Εξίσου εντυπωσιακά, στη σελ. 129 η περίοδος 1933-1945 χαρακτηρίζεται «Η πολιτιστική επανάσταση» -μάλιστα αυτός είναι ο τίτλος της σχετικής ενότητας. Κατόπιν τούτου δεν είναι περίεργο που το κάψιμο των βιβλίων (σελ. 131) θεωρείται «μια από τις εκφράσεις του ανανεωτικού, επαναστατικού πνεύματος».

Στο βιβλίο παρατίθενται άφθονα και εκτενή αποσπάσματα από λόγους του Χίτλερ, του Γκέμπελς, ίσως και άλλων επιφανών ναζιστών, χωρίς σχολιασμό, χωρίς αντίλογο, σε επίρρωση των θέσεων του συγγραφέα. Για παράδειγμα (σ. 53) για να στηριχτεί η θέση του συγγραφέα ότι ««Το εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα δεν διέθετε διεθνείς υποστηρικτές … η οικονομική και πολιτική του βάση προερχόταν αποκλειστικά από τα μέλη του», ένα θέμα το οποίο είναι πραγματικά αμφιλεγόμενο, αφού υπήρχαν μεγαλοβιομήχανοι που ενίσχυαν το NSDAP ήδη από τη δεκαετία του 1920, παρατίθεται, ως τεκμηρίωση, απόσπασμα από ομιλία του Χίτλερ. Πολλά αποσπάσματα στάζουν κυριολεκτικά από αντισημιτισμό και ρατσισμό, παρεμπιπτόντως διαψεύδοντας τη θέση του συγγρ. ότι ο «αντιεβραϊσμός» ήταν δευτερεύον στοιχείο του εθνικοσοσιαλισμού, αφού μάλλον ως εμμονή παρουσιάζεται.

Τέλος, σε όλη την έκταση του κειμένου, ο συγγρ. χρησιμοποιεί ευμενώς ουδέτερες, τουλάχιστον, διατυπώσεις όταν αναφέρεται στον Χίτλερ και στους ναζιστές. Για παράδειγμα, το Μάιν Καμπφ είναι η «φημισμένη αυτοβιογραφία» του Χίτλερ (21 -και όχι, ας πούμε, η διαβόητη), ο Χίτλερ αποδείχτηκε «ικανότατος στρατιώτης» και «ήταν όντως ικανότατος ρήτορας…. η ακατάβλητη δραστηριότητά του, οι εντυπωσιακές ρητορικές του ικανότητες…» (21-22) ή «Η απήχηση του εθνικοσοσιαλισμού στη νεολαία ήταν εντυπωσιακή και οφείλεται στον ριζοσπαστικό ιδεαλισμό τον οποίο εξέφραζε (41, λεζάντα φωτογραφίας που δείχνει τον Χίτλερ περιτριγυρισμένον από νεολαίους ναζιστές)». Αλλού, ο συγγραφέας «ανασκευάζει μύθους» που διέδιδαν εναντίον του ναζισμού οι αντίπαλοί του, όπως στη σελ. 99 όπου υποστηρίζει ότι η συμμετοχή μεγάλου αριθμού φοιτητών στο NSDAP «καταρρίπτει τον μύθο που προέβαλαν ορισμένοι συγγραφείς της Αριστεράς και της αστικής τάξης, όπως ο Τόμας Μαν, ότι ο εθνικοσοσιαλισμός ήταν εχθρικός προς τη μόρφωση».

Όταν όμως γίνεται λόγος για τους αντίπαλους του ναζισμού, ο συγγρ. δεν παραλείπει να επισημάνει στοιχεία που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αρνητικά, όπως όταν μιλάει για τους επιστήμονες που έφυγαν από τη Γερμανία μετά την άνοδο του Χίτλερ: «Ορισμένοι από αυτούς, όπως ο Αϊνστάιν, είχαν ταχθεί από το 1933 με τις δυτικές Δημοκρατίες κατά της νέας Γερμανίας και αργότερα θα ενστερνίζονταν σιωνιστικές απόψεις, ενώ θα προέβαιναν σε επιστημονικές ανακαλύψεις που αργότερα θα χρησιμοποιούντο για την κατασκευή της αμερικανικής ατομικής βόμβας» (σελ. 113).

Έγραψα πολλά και σας κούρασα, καιρός να απαντήσω στο ερώτημα του φίλου μου, αν είναι σωστός ο χαρακτηρισμός «υμνητής του ναζισμού» για τον συγγραφέα του βιβλίου. Ύμνους πράγματι δεν διάβασα στο βιβλίο, οπότε ίσως είναι υπερβολική η λέξη· εγκώμια πάντως είδα αρκετά, και η απόσταση των δυο λέξεων δεν είναι μεγάλη. Στη δική μου αξιολόγηση, δίνω ξέχωρη βαρύτητα στο σοβαρό μεθοδολογικό (και ίσως όχι μόνο) λάθος με τη διάκριση αντιεβραϊσμού και αντισημιτισμού και, ακόμα περισσότερο, στην παρουσίαση των Πρωτοκόλλων της Σιών ως «αμφιλεγόμενου κειμένου», ειδικά στη σημερινή συγκυρία που βρίσκεται στη Βουλή ένα φιλοναζιστικό κόμμα που θεωρεί γνήσια την αντισημιτική αυτή πλαστογραφία. Κατά τα άλλα, ίσως ακριβέστερο είναι να πούμε ότι το βιβλίο αποτελεί μια σύνοψη των ελαφρυντικών και των δικαιολογητικών που θα μπορούσε να συγκεντρώσει ένας ικανός συνήγορος υπεράσπισης σε μια δίκη του εθνικοσοσιαλισμού.

ΠΗΓΗ

Οι ρίζες του Ναζισμού στον ευρωπαϊκό πολιτισμό

Γραμμή παραγωγής φόνων

Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου κατέληξε να συμβολίζει τη θηριωδία των ναζί, και τον περασμένο μήνα έγιναν επιμνημόσυνες εκδηλώσεις σε διεθνές επίπεδο για την 60ή επέτειο της απελευθέρωσής του. Ωστόσο, οι ιστορικοί είναι ακόμα διχασμένοι σχετικά με το μήνυμα του Ολοκαυτώματος, στο πλαίσιο της εξέλιξης του δυτικού πολιτισμού.

του Enzo Traverso*

Η εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης αποτέλεσε την επιτομή του απόλυτου Κακού κατά την άποψή μας σχετικά με την ιστορία του 20ού αιώνα. Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι η μνήμη του Ολοκαυτώματος έγινε μια νέα πολιτική θρησκεία του δυτικού κόσμου, εκ του αντιθέτου μέτρο αξιολόγησης της νομιμότητας των δημοκρατικών θεσμών μας.

Ο καθένας θα συμφωνήσει ότι το Ολοκαύτωμα είναι μία μεγάλη, ανθρωπολογική και ηθική τομή στην ευρωπαϊκή ιστορία, αλλά δεν υπάρχει ομοφωνία ως προς την ερμηνεία του φαινομένου. Ορισμένοι ιστορικοί τοποθετούν τη γένεσή του στον ριζοσπαστικό αντισημιτισμό του Χίτλερ, άλλοι στο πλαίσιο του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου, και μερικοί στο πολύπλοκο, πολυκεντρικό και χαρισματικό σύστημα εξουσίας του ναζιστικού καθεστώτος. Μετά το τέλος του πολέμου, υπήρξε έντονη η τάση να αποκηρυχθεί ο Ναζισμός ως μία εκτροπή ενάντια στο δυτικό πολιτισμό, μία διαμετρική αντίθεση προς τις αξίες του Διαφωτισμού και της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Αυτή η καθησυχαστική διάγνωση ήταν η βάση της κουλτούρας της Αντίστασης. Έτσι την είδαν κοινωνιολόγοι όπως ο Νόρμπερτ Ελίας, που θεώρησε την βία των ναζί ως σύμπτωμα μιας διαδικασίας κρίσης του πολιτισμού και φιλόσοφοι όπως ο Γιούργκεν Χάμπερμας, ο οποίος υποστήριξε ότι η Γερμανία εντάχθηκε στη Δύση μόνο μετά το Άουσβιτς (1).

Αυτή τη διάγνωση την επεξεργάστηκε και ο ιστορικός Φρανσουά Φυρέ, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του ψυχρού πολέμου. Ο Φυρέ ερμήνευσε το ναζισμό και τον κομμουνισμό ως συμμετρικές μορφές αντίδρασης ενάντια στην αναπόφευκτη έλευση μιας φιλελεύθερης πολιτικής τάξης (2). Υπ’ αυτή την έννοια, ο κόσμος στον οποίο ζούμε είναι διαμετρικά αντίθετος προς την ναζιστική βαρβαρότητα. Δεν υπάρχει σημείο επαφής, προσέγγισης ούτε και συνέχεια μεταξύ των δύο.

Είναι αλήθεια, φυσικά, ότι ο Ναζισμός έβαλε στόχο την καταστροφή της οικουμενικής έννοιας της ανθρωπότητας, που είχε προωθήσει ο Διαφωτισμός και είχε εκδηλωθεί με την Γαλλική Επανάσταση, και είναι επίσης αλήθεια ότι η έννοια αυτή διατηρήθηκε και διευρύνθηκε από τις σύγχρονες δημοκρατίες της Δύσης. (Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν σχετικά με τον τρόπο που αυτές διατήρησαν και διεύρυναν την έννοια αυτή, αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός του άρθρου.)

Αυτή όμως είναι η μία όψη του προβλήματος. Υπάρχουν πολλά άλλα στοιχεία που συνδέουν την ιδεολογία του Ναζισμού και των μεθόδων του (κυριαρχία και εξόντωση) με την ιστορία της Δύσης. Παρά τις παθολογικές ιδιαιτερότητές τους, αποτελούν ωστόσο μέρος της ιστορικής ανάπτυξης της Δύσης.

Η πρώτη σύνδεση είναι ιδεολογική. Ο ναζισμός ανέτειλε στο κοινωνικοπολιτικό στερέωμα του γερμανικού εθνικισμού, ο οποίος διασταυρώθηκε με ιδεολογικά ρεύματα, που είχαν συνολικά ισχυρή παρουσία στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πολιτισμού : τη Φυλετική Ανθρωπολογία, που πρέσβευε την ιεράρχηση των ανθρωπίνων ομάδων με κυρίαρχους τους Αρίους, τον Κοινωνικό Δαρβινισμό, που περιείχε την ιδέα της φυσικής επιλογής του ικανότερου και την Ευγονική, με την αντιδραστική ουτοπία της, ενός τεχνητά δημιουργημένου ανθρώπινου είδους.

Ο σωτηριολογικός αντισημιτισμός του ναζισμού είδε την πάλη κατά των Εβραίων ως μία σταυροφορία ενάντια στο Κακό, που θα έδινε τη δυνατότητα στο γερμανικό έθνος να ελευθερωθεί από τον εσωτερικό εχθρό. Ωστόσο, δεν ήταν τίποτε άλλο από τη ριζοσπαστική έκφραση μιας ιδεολογίας και ευρέως διαδεδομένων μορφών κοινωνικής διάκρισης και δίωξης, που δεν αποτελούσαν σε καμιά περίπτωση γερμανικό μονοπώλιο πριν από τον Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Η Φυλετική Ανθρωπολογία αντιπροσωπευόταν σταθερά στην Ιταλία με τον Τσέζαρε Λομπρόζο, ο Κοινωνικός Δαρβινισμός στην Αγγλία με τον Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας, η Ευγονική στις ΗΠΑ με τον Φράνσις Γκάλτον και ο αντισημιτισμός στη Γαλλία με τους Εντουάρ Ντρυμόν, Μορίς Μπαρές, Ζορζ Βασέρ ντε Λαπούζ και πολλούς άλλους.

Επιπλέον, ο παρωξυμένος εθνικισμός και ο βιολογικός ρατσισμός των ναζί ήταν στενά συνδεμένος με την κουλτούρα και την πρακτική του ιμπεριαλισμού, που είχε χαρακτηρίσει την Ευρώπη συνολικά, από τις αρχές του 19ου αιώνα. Η Γερμανία δεν είχε παίξει ηγετικό ρόλο σ’ αυτή την ανάπτυξη. Αντίθετα, υπήρξε όψιμος οπαδός, ενθουσιώδης μαθητής που ακολούθησε τις δύο μεγάλες αποικιοκρατικές δυνάμεις, τη Γαλλία και την Βρετανία. Η φυσική ανωτερότητα της λευκής φυλής και τα επίχειρά της, η εκπολιτιστική αποστολή της Ευρώπης στην Αφρική και την Ασία, η θεώρηση του πλανήτη πέραν της Ευρώπης ως μιας τεράστιας έκτασης που θα μπορούσε να αποικιστεί, η αντιμετώπιση των αποικιοκρατικών πολέμων ως συγκρούσεων, όπου ο εχθρός ήταν ο ντόπιος πληθυσμός και όχι ο στρατός των χωρών που ήταν να κατακτηθούν, η θεωρία ότι η εξόντωση κατώτερων φυλών ήταν αναπόφευκτη συνέπεια της προόδου, όλα αυτά τα βασικά στοιχεία της ναζιστικής ιδεολογίας αποτελούσαν κοινούς τόπους στον ευρωπαϊκό πολιτισμό του 19ου αιώνα.

Ο στόχος των ναζί να κατακτήσουν το Lebensraum (ζωτικό χώρο) για τη γερμανική φυλή στα ευρύτερα σλαβικά εδάφη της ανατολικής Ευρώπης ήταν ουσιαστικά μια μετάθεση στον Παλαιό Κόσμο του μοντέλου της αποικιοκρατικής κυριαρχίας, που είχαν προωθήσει άλλες μεγάλες δυνάμεις στην Αφρική και την Ασία για πάνω από ένα αιώνα. Από τη στιγμή που οι ναζί θεωρούσαν τους Εβραίους εχθρική φυλή, θερμοκήπιο του κομμουνισμού και ιθύνοντες του σοβιετικού κράτους, μια σταυροφορία εναντίον τους ταίριαζε, κατά τρόπο φυσικό με έναν κατακτητικό πόλεμο εξόντωσης στην Ανατολή. Στο πλαίσιο του μεγάλου σχεδίου του Χίτλερ, η κατάκτηση του Lebensraum, η καταστροφή της Σοβιετικής Ένωσης και η εξόντωση των Εβραίων ήταν συμπληρωματικοί μεταξύ τους στόχοι, που συνέκλιναν σε ένα ενιαίο πόλεμο (3).

Ο Ναζισμός ήταν επίσης προϊόν του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, του απόλυτου πολέμου, που αποτέλεσε πράγματι την εμπειρία-θεμέλιο του 20ού αιώνα. Σ’ αυτόν βρίσκονται οι ρίζες της βιομηχανικής εξόντωσης , ο θάνατος εκατομμυρίων ανωνύμων και η αυταρχικός μετασχηματισμός των ευρωπαϊκών κοινωνιών κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Όπως κατέδειξε πειστικά ο Τζορτζ Μόσε, ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος ήταν η αρχή μιας εξαχρείωσης της πολιτικής ζωής με αποκορύφωση τον Ναζισμό (4). Στο πλαίσιο των εμφυλίων πολέμων και των εξεγέρσεων που συντάραξαν τη Ρωσία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία και την Ιταλία μεταξύ 1918 και 1923, ο φασισμός πρόβαλε σαν ένα τυπικά αντιδραστικό, εθνικιστικό και αντιδημοκρατικό κίνημα. Υπ’ αυτή την έννοια, ήταν πραγματικά απότοκος της αντεπανάστασης που επιχειρήθηκε στη διάρκεια του «μακρύ» 19ου αιώνα, ξεκινώντας από τη συμμαχία των Αντι-Ιακωβίνων του 1793 και φτάνοντας στις σφαγές που ακολούθησαν την ήττα της Κομμούνας του Παρισιού, το 1872.

Η αντεπανάσταση, όμως, του 20ού αιώνα δεν ήταν ούτε συντηρητική ούτε αμιγώς αντιδραστική. Μάλλον κατανοούσε τον εαυτό της ως επανάσταση ενάντια στην επανάσταση. Οι φασίστες δεν κοίταζαν προς το παρελθόν : επιδίωκαν την οικοδόμηση ενός καινούργιου κόσμου. Βρήκαν τρόπους να συνεργαστούν με τις πρώην ηγετικές ελίτ, μόνο τη στιγμή ανάληψης της εξουσίας. Οι ηγέτες τους δεν προέρχονταν από τις ελίτ εκείνες αλλά από τον κοινωνικό απόπατο ενός κόσμου που είχε περιπέσει σε σύγχυση. Ήταν εθνικιστές δημαγωγοί που είχαν αποστατήσει προς τα αριστερά, όπως ο Μουσολίνι, ή λούμπεν προλετάριοι, όπως ο Χίτλερ, οι οποίοι ανακάλυψαν το δημαγωγικό ταλέντο τους μέσα στο κλίμα που είχε δημιουργήσει η γερμανική Ήττα. Απευθύνθηκαν στις μάζες, τις οποίες κινητοποίησαν με επίκεντρο οπισθοδρομικούς μύθους περί έθνους, φυλετικής και πολεμικής κοινότητας και εσχατολογικών υποσχέσεων, όπως ο μύθος περί του Χιλιετούς Ράιχ.

Η εμπειρία του πολέμου δίδαξε στους Ναζί την ανάγκη να συνδυάσουν ορισμένες αξίες που είχε κληροδοτήσει ο 19ος αιώνας, όπως τον αγώνα κατά τον 19ο αιώνα ενάντια στον Διαφωτισμό με τον σύγχρονο ρατσισμό (επιστημονικό και βιολογικό), τη λατρεία της τεχνολογίας και την καλλιέργεια της δύναμης και της εργατικότητας. Ωστόσο, όπως έχει με έμφαση τονιστεί από μια πλατιά κοινωνιολογική φιλολογία τα τελευταία χρόνια, το νεωτερικό πνεύμα του ναζισμού έγκειται πάνω απ’ όλα στην πρακτική της εξόντωσης. Η γενοκτονία που επέβαλαν οι ναζί, είχε στηριχθεί στο κρατικό μονοπώλιο βίας, το οποίο ο Νόρμπερτ Ελίας, ακολουθώντας την ερμηνεία Τόμας Χομπς, είχε ερμηνεύσει μονόπλευρα ως κινητήρια δύναμη για την κοινωνική ειρήνευση και κατά συνέπεια για τον εκπολιτισμό. Πράγματι, το μονοπώλιο της ισχύος στις απαρχές του σύγχρονου κράτους ήταν εκ των ων ουκ άνευ όρος για τις ολοκληρωτικές γενοκτονίες και τη βία του 20ού αιώνα – κατά το το χομπσιανό τους υπόδειγμα.

Μια ανάλυση της λειτουργίας των στρατοπέδων θανάτου των ναζί αποδεικνύει τη στενή σχέση τους με τη δυτική νεωτερικότητα. Το Άουσβιτς σχεδιάστηκε με βάση την αρχή περί παραγωγικού ορθολογισμού του Τέιλορ, με το θάνατο ως τελικό προϊόν μιας «ορθολογιστικής» επεξεργασίας της πρώτης ύλης – τους εκτοπισμένους Εβραίους. Ήταν ένα εργοστάσιο μαζικής παραγωγής πτωμάτων, όπου η αλυσίδα παραγωγής ήταν: άφιξη των οχημάτων μεταφοράς, επιλογή, κατάσχεση κινητών περιουσιακών στοιχείων, απέκδυση, θάλαμος αερίων και κρεματόριο.

Αναπόφευκτα, τα στρατόπεδα εξόντωσης ενσωμάτωσαν την διοικητική ορθολογικότητα που περιγράφει ο Μαξ Βέμπερ στο έργο του Οικονομία και Κοινωνία : καταμερισμός εργασίας , ιεραρχική λήψη αποφάσεων, διαχωρισμός της διαμόρφωσης ιδεών από την πραγμάτωσή τους, γραφειοκρατική διοίκηση και απέκδυση κάθε ευθύνης.

Όπως ο Μορίς Παπόν στη δίκη του στο Μπορντό, κανείς από τους κατηγορούμενους της Νυρεμβέργης δεν δέχτηκε ότι ήταν ένοχος : όλοι είχαν απλώς ακολουθήσει εντολές. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αρμοδιότητές τους πήραν εγκληματική χροιά μόνο στο τέλος μιας πολύπλοκης ακολουθίας δραστηριοτήτων που, οι περισσότεροι απ’ αυτούς δεν γνώριζαν ή εύκολα είχαν αγνοήσει. Η Χάννα Άρεντ σημειώνει ότι ο ναζισμός γέννησε ένα νέο τύπο εκτελεστή, το γραφειοκράτη στην καρέκλα του, που σκότωνε συμπληρώνοντας έντυπα (5). Τελικά, η γενοκτονική γραμμή παραγωγής απαιτούσε από μέρους των πολλών εκτελεστών που ενέχονταν σ’ αυτήν αυτοέλεγχο των ενστίκτων όπως αυτά τα καθόρισε ο Φρόυντ και στη συνέχεια ο Ελίας τα ενέταξε στην ανάλυσή του για την διαδικασία εκπολιτισμού.

Η ιστορία του Ολοκαυτώματος έχει κι αυτή το μερίδιο της σε φανατισμό, μίσος και αχαλίνωτη βία, ειδικά σε σχέση με τις σφαγές από τους SS κομάντος και τα τάγματα αστυνομικών της Βέρμαχτ. Όμως η εν ψυχρώ βιομηχανική εξόντωση των Εβραίων στους θαλάμους αερίων είχε συλληφθεί ως μια διαδικασία που θα μπορούσε να πραγματωθεί χωρίς μίσος. Στηρίζεται περισσότερο στην έννοια του καθήκοντος που έχει ο εκτελεστής, ο οποίος κάνει τη δουλειά του αποτελεσματικά και απρόσωπα, χωρίς να αφήνει τα συναισθήματά του να παρέμβουν και αποφεύγει σχολαστικά οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με τον τελικό σκοπό της δουλειάς του.

Η σχέση του ναζισμού λοιπόν με το δυτικό νεωτερικό κόσμο είναι ουσιαστική για την κατανόηση της προέλευσής του ναζισμού και της ιστορίας της ναζιστικής βίας. Η φιλελεύθερη Ευρώπη του 19ου αιώνα - το επίκεντρο του ρατσισμού, του ιμπεριαλισμού και του αποικιοκρατικού πολέμου – ήταν το πολιτιστικό και ιδεολογικό εργαστήρι μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε ο ναζισμός. Αυτή η ανάπτυξη δεν ήταν αναπόφευκτη, τη στιγμή που χρειάστηκαν διάφορα ενδιάμεσα στάδια, από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο μέχρι την κρίση της δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Υπάρχει όμως μια καθαρή γραμμή καταγωγής. Ταυτόχρονα το Ολοκαύτωμα, καθώς έχουν τονίσει οι Μαξ Χορκχάιμερ και Θίοντορ Αντόρνο, μαρτυρεί ταυτόχρονα μια αρνητική διαλεκτική, όπου μια τεχνική και υλική πρόοδος μετασχηματίστηκε σε ανθρώπινη και κοινωνική οπισθοδρόμηση.

Το Άουσβιτς θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα σ’ ένα πλατύτερο ιστορικό πλαίσιο από αυτό του ναζισμού, του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ή των ολοκληρωτικών καθεστώτων του 20ού αιώνα. Δεν ήταν τόσο ένα φαινόμενο χωρίς προηγούμενο, όσο μια μοναδική σύνθεση στοιχείων δρώντων στον πολιτισμό μας. Παρ’ όλη την παθολογία των εκδηλώσεών του, ο ναζισμός είχε βαθιές ρίζες στην ιστορία, τον πολιτισμό και την τεχνολογία του νεωτερικού κόσμου, και στις σύγχρονες μορφές οργάνωσης, παραγωγής και κυριαρχίας.

—————————————————————————–

1) Norbert Elias, The Germans: Power Struggles and the Development of Habitus in the 19th and 20th Centuries, Polity Press, Cambridge, 1996; Jürgen Habermas, “Eine Art Schadensabwicklung” (A way of diminishing the damage), Die Zeit, Hamburg, 11 July 1986.

(2) François Furet, The Passing of an Illusion: the Idea of Communism in the 20th Century, University of Chicago Press, Chicago, 1999.

(3) Arno J Mayer, Why Did the Heavens Not Darken?: the Final Solution in History, Pantheon, New York, 1988.

(4) George L Mosse, Fallen Soldiers: Reshaping the Memory of the World Wars, Oxford University Press, Oxford, 1990.

(5) Hannah Arendt, Eichmann in Jerusalem: a Report on the Banality of Evil, Faber, London, 1963.

*Ο Enzo Traverso είναι Ιταλός ιστορικός, ο οποίος εδώ και αρκετά χρόνια ζει και δραστηριοποιείται στη Γαλλία. Διδάσκει στο τμήμα πολιτικών επιστήμων του πανεπιστημίου Jules Verne στο Picardy της Γαλλίας. Έχει ασχοληθεί εκτενώς με το ζήτημα του Ολοκαυτώματος και του ολοκληρωτισμού. Έχει συγγράψει αρκετά βιβλία ανάμεσα στα οποία τα The Origins of Nazi Violence, New Press, Νέα Υόρκη 2003 και Understanding the Nazi Genocide: Marxism after Auschwitz, Pluto Press, Λονδίνο, 1999. Δυστυχώς στα ελληνικά παραμένει αμετάφραστος.

Μετάφραση: Γιάννης Κ.

Βάσω Σταματίου: Με τον αριθμό 82224 επέζησε από την κόλαση του Αουσβιτς

H 86χρονη Βάσω Σταματίου είναι ένας μαντατοφόρος από την κόλαση. Είναι η τελευταία ίσως Ελληνίδα χριστιανή που βρίσκεται σήμερα ζωντανή αφού πέρασε από το κολαστήριο του Αουσβιτς Μπιρκενάου, άλλων δύο στρατοπέδων συγκέντρωσης, το Ράβενσμπρικ και το Μάγκντεμπουργ και κατάφερε τελικά να επιζήσει.



H 86χρονη Βάσω Σταματίου είναι ένας μαντατοφόρος από την κόλαση. Είναι η τελευταία ίσως Ελληνίδα χριστιανή που βρίσκεται σήμερα ζωντανή αφού πέρασε από το κολαστήριο του Αουσβιτς Μπιρκενάου, άλλων δύο στρατοπέδων συγκέντρωσης, το Ράβενσμπρικ και το Μάγκντεμπουργ και κατάφερε τελικά να επιζήσει. Το 1944, ήταν πρωτοετής της Νομικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μια Επονίτισσα, που τη συνέλαβε στο σπίτι της η Γκεστάπο τρεις μέρες μετά τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας στη διασταύρωση Αγίας Σοφίας και Τσιμισκή με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου. Για να μεταφερθεί στη συνέχεια στο στρατόπεδο Παύλου Μελά και από εκεί στις φυλακές Μπάνιτσε του Βελιγραδίου και να πάρει μετά από τρεις μήνες τον δρόμο για το Αουσβιτς Μπιρκενάου.

Είναι ένας άνθρωπος που γνωρίζει -στα απώτατα σύνορα ζωής και θανάτου- τι σημαίνει να ζεις κάτω από το υψωμένο χέρι του ναζιστικού χαιρετισμού. Δεν έχει ψευδαισθήσεις αλλά και να ‘θελε δεν γίνεται καθώς κουβαλάει συνέχεια τον αριθμό 82224 και τις μνήμες του Αουσβιτσς Μπιρκενάου, του Ράβενσμπρικ και του Μάγκντεμπουργ και άντεξε.

Η κρίση γεννάει τέτοια φαινόμενα

«Ετσι αρχίζει πάντα το κακό» λέει με πίκρα σχολιάζοντας την άνοδο των ναζιστών στην χώρα. «Οι ναζί στην Γερμανία άρχισαν με το κυνήγι των Εβραίων εδώ ξεκίνησαν με τους μετανάστες. Αρέσουν πάντα κάτι τέτοια σε μερικά αυτιά αλλά και η άνοδός τους ήταν αναμενόμενη μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Οι κρίσεις βοηθούν την ανάπτυξη τέτοιων φαινομένων».

Και τι σκέφτεται ένας επιζών των στρατοπέδων συγκέντρωσης των ναζί βλέποντας τόσα χρόνια μετά να μεγεθύνεται το αποτρόπαιο; «Λέγανε καθησυχαστικά “θα ξεφουσκώσουν”, “προσωρινό, θα τους καταλάβει ο κόσμος”, δεν σας κρύβω ότι τον ένιωθα τον κίνδυνο, τώρα όμως, δυστυχώς, δύσκολα θεραπεύεται η κατάσταση. Περνούσα έξω από ένα λύκειο και άκουγα παιδιά νεαρά να μιλάνε υπέρ της Χρυσής Αυγής, δεν ξέρουν απολύτως τίποτα, όχι μόνο τα παιδιά, και οι μεγαλύτεροι δεν ξέρουν τίποτα κι αυτή είναι η καλύτερη κοπριά του φασισμού: η άγνοια. Κανονικά για χρόνια θα έπρεπε τους επιζώντες να μας γυρνάνε στα σχολεία να μαθαίνουν οι νέοι πού οδηγεί το μίσος».

Και η δημοκρατία τι να κάνει; Να τους θέσει εκτός νόμου; «Τώρα δεν γίνεται, τους ψήφισε ο κόσμος και ακόμη χειρότερα, φοβάμαι ότι όλη αυτή η ιστορία είναι κατευθυνόμενη για τη δημιουργία ενός φασιστικού αντίποδα».

Ρόδος: Νεοναζί βεβήλωσαν μνημείο του ολοκαυτώματος των Εβραίων

Νεοναζί βεβήλωσαν τις νυχτερινές ώρες της Παρασκευής προς το Σάββατο το Μνημείο του Ολοκαυτώματος των Εβραίων της Ρόδου, το οποίο βρίσκεται στη Μεσαιωνική Πόλη.

 Όπως αναφέρει η Ροδιακή, οι δράστες έβαψαν με μπογιά και τις έξι πλευρές του και ζωγράφισαν την σβάστικα, ενώ υπέγραψαν ως ΑΜΕ.

 Η Υπηρεσία Ασφαλείας Ρόδου η οποία διενεργεί ανακρίσεις και στο χώρο του Μνημείου βρέθηκε ένα σφουγγάρι που χρησιμοποίησαν οι δράστες για να το βάψουν. Σημειώνεται ότι και άλλες φορές άγνωστοι προκάλεσαν βανδαλισμούς στο εν λόγω Μνημείο, το οποίο ανεγέρθηκε το 2002 στην πλατεία Εβραίων Μαρτύρων που ήταν η παλαιά συνοικία των Εβραίων της Ρόδου πριν από τον πόλεμο.

ΠΗΓΗ

Ο νεοναζί Κασιδιάρης παρουσιάζει τον εαυτό του ως θύμα σιωνιστικής συνωμοσίας

Ο νεοναζί Κασιδιάρης σήμερα θέλοντας να μας πείσει για την αθωότητα του, όσον αφορά στην άρση της βουλευτικής του ασυλίας και θέλοντας να μας πει ότι είναι ένα κατατρεγμένο θύμα μιας σιωνιστικής συνωμοσίας ανέφερε το εξής:

“Θέλω να αναγνώσω απλά λίγες φράσεις ενός κειμένου του περασμένου αιώνος, γνησίου κειμένου, που περιγράφει απόλυτα την κατάσταση που βιώνουμε σήμερα, ως μέλη του εθνικιστικού κινήματος: «Δια να αφαιρέσομεν το γόητρον της ανδρείας τους θα καθίζομεν εαυτούς επί του εδωλίου των κατηγορουμένων, παραπλεύρως με τους κλέπτας, τους δολοφόνους και τους παντοειδώς ευτελείς και χαμερπείς εγκληματίας»: 1903, Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, Κεφάλαιο 19ο.”

Η πρώτη δημοσίευση των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών έγινε στην Ρωσία, λίγα χρόνια πριν ξεσπάσει η επανάσταση των μπολσεβίκων το 1917 και πιό συγκεκριμένα έλαβε μεγάλη δημοσιότητα μετά την καταστολή της επανάστασης του 1905.
Η υποτιθέμενη συνάντηση των Σοφών της Σιών συνέβη στο εβραϊκό κοιμητήριο της Πράγας, εκδοχή που βασίζεται στον Γκέντσε ( πραγματικό γερμανό κατάσκοπο και αντισημίτη συγγραφέα) και στο μυθιστόρημά του Βiarritz απο το οποίο εμπνεύστικε και η τσαρική ασφάλεια (Οχράνα) τον βασικό κορμό και την δομή της προβοκάτσιας που έστησε κατασκευάζοντας ένα υποτιθέμενο ιστορικό γεγονός.
Τα χρόνια που ακολούθησαν την επανάσταση του 1917 και με άξονα την προπαγάνδα μιάς παγκόσμιας κυριαρχίας του μολσεβικισμού που εκπορεύεται απο μυστικιστικούς κύκλους με ποικίλα συμφέροντα, τα “Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών” διαδόθηκαν ταχύτατα απο όλο το φάσμα των προπαγανδιστικών μηχανισμών της καπιταλιστικής Δύσης.

Τα Πρωτόκολλα αποκαλύφθηκαν ως χαλκευμένα πλαστογραφήματα από τον Λουσιάν Βολφ στο έργο του Το εβραϊκό φόβητρο και τα πλαστογραφημένα πρωτόκολλα των λογίων σοφών της Σιών και σήμερα θεωρούνται ως ο προπομπός των συνωμοσιολογικών θεωριών.

ΠΗΓΗ

Σαν σήμερα υιοθετείται η «Τελική Λύση» που οδηγεί στο «Ολοκαύτωμα»

«Τελική Λύση». Πρόκειται για το κωδικό όνομα του σχεδίου των Ναζιστών βάση του οποίου προχώρησαν στη συστηματική δολοφονία των Εβραίων στη Γερμανία και τις υπό κατάκτηση περιοχές. Αποτέλεσμα της υιοθέτησης της «Τελικής λύσης» δεν ήταν άλλο από το Ολοκαύτωμα. Ο τραγικός απολογισμός για την Εβραϊκή Κοινότητα της Ευρώπης ήταν περίπου έξι εκατομμύρια νεκροί άνδρες, γυναίκες και παιδιά.

Οι φυλετικές πεποιθήσεις των ναζιστών ήταν εκφρασμένες από την ιδρυτική διακήρυξη του Κόμματος. Οι μη-Άρειοι λαοί και ιδιαίτερα οι Εβραίοι απειλούσαν την «καθαρότητα του γερμανικού λαού».

Αρχικά η πολιτική του Ναζιστικού καθεστώτος ήταν να ωθεί τους Εβραίους σε μετανάστευση εκτός της Γερμανίας. Τα πογκρόμ εναντίον των Εβραίων άρχισαν άμα τη αναλήψει της εξουσίας από τους Ναζί.

Μποϊκοτάζ στις εβραϊκές επιχειρήσεις, αποκλεισμός των εβραίων από δημόσια αξιώματα και υποχρέωση να φορούν όταν κυκλοφορούν το άστρο του Δαβίδ. Τα μέτρα αυτά δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα για το ναζιστικό καθεστώς το οποίο προχώρησε ένα βήμα παραπάνω καταλήγοντας στη σκέψη να καταλάβει τη Μαδαγασκάρη και να την μετατρέψει σε «αποθήκη Εβραίων».

Η λύση εγκαταλείφθηκε επειδή το Γ’ Ράιχ δεν είχε ικανοποιητική ναυτική δύναμη. Αποφασίστηκε, τελικά, η «μετανάστευση» των Εβραίων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και γκέτο. Παρά την πείνα και την εργασία στα κάτεργα ούτε αυτή η λύση απέδιδε το αποτέλεσμα που επιζητούσε το Ναζιστικό καθεστώς που ήθελε την άμεση λύση, δηλαδή την άμεση εξόντωση των Εβραίων.

Έτσι σαν σήμερα, 20 Ιανουαρίου του 1942 συγκλήθηκε στο προάστιο του Βερολίνου, Wannsee, μια διάσκεψη, στην οποία ο Ράινχαρντ Χάιντριχ, αρχηγός των υπηρεσιών ασφαλείας του Τρίτου Ράιχ, ενημέρωσε τους αξιωματούχους του καθεστώτος για την «Τελική Λύση» που είχε αποφασιστεί για το «εβραϊκό πρόβλημα».

Ο στρατάρχης Χέρμαν Γκέριγκ και ο αρχηγός των SS Χάνριχ Χίμλερ είχαν ήδη λάβει το πράσινο φως για να προχωρήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Στις 31 Ιουλίου 1941 ο Γκέρινγκ έγραψε στον Χάιντριχ «να αναλάβει όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες για την ολοκληρωτική λύση του Εβραϊκού Ζητήματος σε όλα τα εδάφη με γερμανική επιρροή».

Τελικά στη σύσκεψη συμμετείχαν 14 ανώτατοι αξιωματούχοι του Τρίτου Ράιχ υπό την προεδρία του Χάινριχ ο οποίος ξεκίνησε μοιράζοντας λίστες τις χώρες της Ευρώπης και τον προς εξόντωση αριθμό των Εβραίων σε καθεμιά από αυτές. Τους καταλόγους είχε συντάξει ο συνεργάτης του, ο διαβόητος Άντολφ Άιχμαν. Ο ίδιος πρότεινε της μεταφορά τους στην Ανατολή και την εξόντωσή τους μέσω καταναγκαστικής εργασίας «που θα προκαλούσε τον θάνατό τους από φυσικές αιτίες».

«Για όσους επιζήσουν, και αυτοί θα είναι οι πιο σκληροτράχηλοι, θα πρέπει να τους συμπεριφερθούμε ανάλογα, επειδή αν τους αφήσεις ελεύθερους θα αποτελέσουν τον σπόρο για την Εβραϊκή Αναγέννηση» υποστήριξε.

Από τις λίστες αυτές σύμφωνα με τον Χάιντριχ έπρεπε να εξαιρεθούν οι άνω των 65 ετών γερμανοεβραίοι, όσοι είχαν τραυματισθεί πολεμώντας για τη Γερμανία και έχουν τιμηθεί με ανώτατα παράσημα, οι Εβραίοι, που έχουν παντρευτεί Γερμανίδες και αντιστρόφως, και τα τέκνα που προέρχονται από ένα τέτοιο γάμο. Τελικώς αποφασίστηκε η κατασκευή ειδικών στρατοπέδων, αποκλειστικά γα το σκοπό αυτό.

Δημιουργήθηκαν, έτσι, τα στρατόπεδα εξολόθρευσης: Τρεμπλίνκα, Μαϊντάνεκ Σομπιμπόρ και Μπέλζεκ. Παράλληλα, δημιουργήθηκε ένας τρίτος «τομέας» στο ήδη υπάρχον στρατόπεδο του Άουσβιτς, το «Άουσβιτς ΙΙΙ Μόνοβιτς». Η επιχείρηση μεταφοράς των Εβραίων στα στρατόπεδα εξολόθρευσης ονομάστηκε «Επιχείρηση Ράινχαρντ» από το όνομα του στρατηγού των Ες-Ες Ράινχαρντ Χάιντριχ.

Οι πρακτικές εξόντωσης δεν εξαντλήθηκαν στους Εβραίους. Παράλληλα, το νεοδημιουργημένο στρατόπεδο του Κέλμνο άρχισε να λειτουργεί ως κέντρο εξολόθρευσης των Ρομά. Σε όλα τα στρατόπεδα εξόντωσης άρχισε, επίσης, και συστηματική εξολόθρευση των ομοφυλοφίλων ανδρών και γυναικών, των πολιτικών κρατουμένων, κυρίως κομμουνιστών, αιχμαλώτων πολέμου, κυρίως από τη Ρωσία, Μαρτύρων του Ιεχωβά και άλλων.

Για την επίτευξη του ναζιστικού στόχου υιοθετήθηκαν οι πλέον απάνθρωποι και σκληροί τρόποι. Μαζικοί θάνατοι επιτεύχθηκαν σε πολλά στρατόπεδα με τη χρήση των θαλάμων αερίων και τη χρήση κύρια μονοξειδίου του άνθρακα αλλά και του κυανιούχου αερίου Κυκλώνας Β (Zyklon B).

Επιστρατεύθηκαν τόσο ειδικευμένοι «επιστήμονες» όσο και ολόκληρη η τεχνογνωσία που διέθετε το Γ' Ράιχ και επιθυμούσε να βελτιώσει: Ιατρικά πειράματα, εγχειρήσεις χωρίς αναισθητικό, αντοχή στο ψύχος και την υποθερμία.

Αργότερα για λόγους... οικονομικούς υιοθετήθηκε η χρήση των κλιβάνων. Προωθήθηκε λοιπόν η απανθράκωση των νεκρών και δολοφονημένων στα κρεματόρια, αν και σε ορισμένα στρατόπεδα, όπως αυτό του Σομπιμπόρ, δεν απέκτησαν ποτέ κλιβάνους αποτέφρωσης: Τα πτώματα καίγονταν σε ανοικτά ορύγματα.

Υπολογίζεται ότι μόνο στα στρατόπεδα εξολόθρευσης θανατώθηκαν, με τουφεκισμό, καταναγκαστική εργασία, απαγχονισμό και δηλητηριώδη αέρια περίπου τρία εκατομμύρια Εβραίων.

Το σύνολο των Εβραίων που θανατώθηκαν από την άνοδο του Ναζιστικού Κόμματος στην εξουσία μέχρι την κατάρρευσή του ανέρχεται σε έξι περίπου εκατομμύρια.

Πρόκειται για το «Ολοκαύτωμα» τη μεγαλύτερη γενοκτονία της παγκόσμιας ιστορίας.

ΑΠΟ ΕΔΩ

ΑΞΙΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΟΙ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΕΣ

Τι κοινωνιολογικές, οικονομικές και πολιτικές αναλύσεις η χρυσή αυγή έχει την απάντηση έτοιμη, για όλα φταίνε οι εβραίοι. Έτσι τι και αν στην τσαρική Ρωσία υπήρχε φτώχεια και ανελευθερία τι και αν υπήρχε ενα μαζικότατο και πολύμορφο κίνημα που στρεφόταν ενάντια στον τσάρο και στις εξούσιες που είχε και ήθελε την ανατροπή του συστήματος, για τη χρυσή αυγή όλα είναι προϊόν " μιας δράκας μισθοφόρων του διεθνούς σιωνισμού". Η ηλιθιότητα χτυπαεί κόκκινο, σε λίγο θα μας πουν και για ελοχίμ και νεφελίμ, γιατί και πως και τι μας κρύβουν...

Περί συνωμοσιολογίας και πάλι…

Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να κατανοήσει κάποιος τους λόγους για τους οποίους οι διαφόρων ειδών θεωρίες συνωμοσίας κατακλύζουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και το διαδίκτυο. Το φαινόμενο έχει αρχίσει να παίρνει μορφή μάστιγας, με όλο και περισσότερους δημαγωγούς να εμφανίζονται μέρα με τη μέρα. Μια μικρή, όμως, αναδρομή στο παρελθόν είναι απαραίτητη προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα το ζήτημα. Θα δούμε πώς χρησιμοποιήθηκαν οι θεωρίες συνωμοσίας σε διάφορές ιστορικές περιόδους και θα προσπαθήσουμε να ορίσουμε τί ακριβώς εννοούμε όταν αναφερόμαστε σε αυτές:

Με τον όρο, «θεωρία συνωμοσίας» εννοούμε κάθε επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο, ένα γεγονός ή μια σειρά από γεγονότα, ερμηνεύονται ως αποτέλεσμα συνωμοτικής, μυστικής, οργανωμένης και υπόγειας δράσης ατόμου ή ομάδας ανθρώπων (π.χ. πολιτικής παράταξης ή κυβερνήσεων ή συνασπισμών). Στην ευρύτερη πολιτική γλώσσα, αποκαλούμε «θεωρία συνωμοσίας» οποιοδήποτε (αυθαίρετο) συμπέρασμα προκύπτει μέσω μη έγκυρων πληροφοριών, δίχως να υπάρχουν αποδείξεις και τεκμήρια ή, έστω, ορθολογική ερμηνεία των καταστάσεων και των γεγονότων βάσει μιας προκαθορισμένης, σαφούς και, κατά συνέπεια ελέγξιμης, μεθοδολογίας. Πρόκειται για παραληρητικές και κατασκευασμένες ιστορίες που περισσότερο μοιάζουν με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά πλασάρονται ως «αληθινές» ή «πιθανές» εξαιτίας μιας αληθοφάνειας που τους προσδίδεται.

Όλοι λίγο πολύ έχουμε δει προπαγανδιστές να κάνουν λόγο για κάποια «Νέα Τάξη Πραγμάτων», να μιλούν για τους Ιλλουμινάτι, να υποστηρίζουν ότι η τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν εσωτερική δουλειά κάποιων συνωμοτών (κυρίως Εβραίων) – θεωρίες που πολλές φορές φαντάζουν διαφωτιστικές σε ένα κοινό που δεν έχει τύχει να έρθει σε επαφή με την έρευνα, την πολιτική φιλοσοφία, τις τέχνες και τις επιστήμες, και ως εκ τούτου, αδυνατεί να δώσει λογικές εξηγήσεις και να φτάσει στη διατύπωση λογικών συμπερασμάτων αναφορικά με τα σημαντικότερα πολιτικά προβλήματα που ταλανίζουν τον πλανήτη. Πόσες φορές δεν έχουμε παρακολουθήσει εκπομπές στις οποίες γίνεται εκτεταμένη αναφορά σε θεωρίες περί «Παγκόσμιας Διακυβέρνησης» ή «Κούφιας γης»; Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει να μιλούν για «αεροψεκασμούς», UFO, μυστικά ταξίδια στο διάστημα; Πόσο συχνό είναι να διαβάζουμε ή ν’ ακούμε ανθρώπους να υποστηρίζουν ότι ο Michael Jackson ή ο Elvis Prisley είναι ζωντανοί και μάλιστα, εγκατεστημένοι σε κάποιο δάσος της Ουγγαρίας, μακριά από την δημοσιότητα; Ποιός δεν έχει υπ’ όψιν του τις περίφημες δοξασίες περί «κλωνοποιημένου Hitler»; Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει από συνομιλητές μας να υποστηρίζουν ανοιχτά τέτοιου είδους απόψεις;

Παρένθεση: α) Με το άρθρο αυτό δεν στοχεύουμε να πείσουμε τους αναγνώστες μας να σταματήσουν να εξετάζουν το παρασκήνιο του πολιτικού μας θεάτρου σκιών και να αποδεχτούν την πραγματικότητα με βάση αυτά που βλέπουν από τα επίσημα δελτία των Μέσων Ενημέρωσης। Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για εμάς που θεωρούμε ότι το υπάρχον πολιτικό σύστημα και τα ΜΜΕ δεν μας αντιπροσωπεύουν. Αντιθέτως, προσπαθούμε να ενεργοποιήσουμε την κριτική ικανότητα του καθενός (όπως και τη δική μας), μέσω ενός σκεπτικού λογικής συνοχής και διαύγασης των καταστάσεων. β) Ούτε, επίσης, ισχυριζόμαστε ότι συνωμοσίες δεν γίνονται και δεν υπάρχουν. Απεναντίας, με μεγάλη ευκολία θα λέγαμε πως ολόκληρο το πολιτικό μας σύστημα έχει στηθεί πάνω σε συνωμοσίες, απάτες, σκευωρίες, προβοκάτσιες και μακιαβελισμούς. Αυτό που μας ενδιαφέρει, όμως, είναι ο τρόπος που προσεγγίζουμε και κατανοούμε το γίγνεσθαι, δίχως να πέφτουμε στην παγίδα της αυθαιρεσίας της σκέψης, αλλά παράλληλα, και δίχως να καταρρακώνουμε τον αυθορμητισμό μας μέσα στα πλαίσια ενός επιστημονίστικου «ορθολογισμού!»

Ποιοί είναι οι συνωμοσιολόγοι;

Συγγραφείς και «ερευνητές» της συμφοράς, πανούργοι έμποροι βιβλίων, απαίδευτοι ή απλώς φιλοχρήματοι δημοσιογράφοι, εκφωνητές ραδιοφωνικών εκπομπών ή παρουσιαστές τηλεοπτικών παραγωγών – όλοι τους πάνω απ’ όλα, έμποροι, τις περισσότερες φορές με έντονο εθνικιστικό χαρακτήρα και άλλοτε με μια πιο ελευθεριακή επίφαση, λειτουργούν ως «διαμορφωτές συνειδήσεων», προσπαθώντας ν’ αποκοιμίσουν το κοινό με τον αόριστο, τρομολαγνικό και διφορούμενο λόγο τους, χρησιμοποιώντας μια έμμετρη παραπλανητική προπαγάνδα. Άλλες φορές προσπαθούν να επιβάλουν τη γνώμη τους δημαγωγώντας και άλλοτε εκστομίζουν ατεκμηρίωτες ασυναρτησίες, με στόχο να εκμεταλλευτούν τον φόβο που αισθάνεται ο σύγχρονος άνθρωπος μπροστά στο άγνωστο μέλλον, την εργασιακή ανασφάλεια, τα πολιτισμικά αδιέξοδα, τα ξενοφοβικά σύνδρομα, βυθίζοντάς τον ακόμα περισσότερο στην λήθη και την σύγχυση, ωθώντας τον, έτσι, ακόμα περισσότερο στην αλόγιστη χρήση μιας μή-δημιουργικής φαντασίας την οποία μια μεγάλη μερίδα του κοινωνικού συνόλου χρησιμοποιεί ως μέθοδο φυγής ή ως μέσο για μία άσκοπη, αυτοτιμωρητική αλγολαγνεία.

Ένας από τους πιο διάσημους συνωμοσιολόγους είναι ο Alex Jones, ο οποίος για πολλούς αποτελεί κύριο εκφραστή της Αμερικάνικής ακροδεξιάς – όχι των νεοσυντηρητικών ή Ευαγγελικών του G.W.Bush, αλλά σκληροπυρηνικών παλαιο-συντηρητικών οργανώσεων όπως η “Birch Society” και άλλων παρόμοιων νεοναζιστικών σχηματισμών που ανήκουν στον ευρύτερο χώρο των survivalists. Στους κύκλους αυτούς πολλοί έχουν ως βασικό σλόγκαν το εξής: «Αποθηκεύστε όσα περισσότερα τρόφιμα και πυρομαχικά μπορείτε γιατί ο Ομπάμα θα φέρει τον κομμουνισμό στις Η.Π.Α». Πηγές (The rag blog, Conspiracism, Right Wing Populism and Alex Jones, Alex Jones Exposed.)

Αναφορικά με την πολιτική κατεύθυνση του Alex Jones υπάρχει διχογνωμία: πολλοί τον θεωρούν ως “right wing libertarian” (ένα είδος συντηρητικών Νεοφιλελεύθερων Αμερικάνών!). Η αλήθεια είναι ότι λόγω της υπερπροβολής του είναι αναγκασμένος να υιοθετεί ένα περισσότερο “political correct” προφίλ, κρύβοντας τον πραγματικό του εαυτό και αποφεύγοντας να διατυπώνει άμεσα τα ξενοφοβικά-ρατσιστικά του επιχειρήματα.

Η ιστορία της συνωμοσιολογίας

Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να κατανοήσει κάποιος τους λόγους για τους οποίους οι διαφόρων ειδών θεωρίες συνωμοσίας κατακλύζουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και το διαδίκτυο. Το φαινόμενο έχει αρχίσει να παίρνει μορφή μάστιγας, με όλο και περισσότερους δημαγωγούς να εμφανίζονται μέρα με τη μέρα. Μια μικρή, όμως, αναδρομή στο παρελθόν είναι απαραίτητη προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα το ζήτημα. Θα δούμε πώς χρησιμοποιήθηκαν οι θεωρίες συνωμοσίας σε διάφορές ιστορικές περιόδους και θα προσπαθήσουμε να ορίσουμε τί ακριβώς εννοούμε όταν αναφερόμαστε σε αυτές:

Με τον όρο, «θεωρία συνωμοσίας» εννοούμε κάθε επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο, ένα γεγονός ή μια σειρά από γεγονότα, ερμηνεύονται ως αποτέλεσμα συνωμοτικής, μυστικής, οργανωμένης και υπόγειας δράσης ατόμου ή ομάδας ανθρώπων (π.χ. πολιτικής παράταξης ή κυβερνήσεων ή συνασπισμών). Στην ευρύτερη πολιτική γλώσσα, αποκαλούμε «θεωρία συνωμοσίας» οποιοδήποτε (αυθαίρετο) συμπέρασμα προκύπτει μέσω μη έγκυρων πληροφοριών, δίχως να υπάρχουν αποδείξεις και τεκμήρια ή, έστω, ορθολογική ερμηνεία των καταστάσεων και των γεγονότων βάσει μιας προκαθορισμένης, σαφούς και, κατά συνέπεια ελέγξιμης, μεθοδολογίας. Πρόκειται για παραληρητικές και κατασκευασμένες ιστορίες που περισσότερο μοιάζουν με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά πλασάρονται ως «αληθινές» ή «πιθανές» εξαιτίας μιας αληθοφάνειας που τους προσδίδεται.

Όλοι λίγο πολύ έχουμε δει προπαγανδιστές να κάνουν λόγο για κάποια «Νέα Τάξη Πραγμάτων», να μιλούν για τους Ιλλουμινάτι, να υποστηρίζουν ότι η τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν εσωτερική δουλειά κάποιων συνωμοτών (κυρίως Εβραίων) – θεωρίες που πολλές φορές φαντάζουν διαφωτιστικές σε ένα κοινό που δεν έχει τύχει να έρθει σε επαφή με την έρευνα, την πολιτική φιλοσοφία, τις τέχνες και τις επιστήμες, και ως εκ τούτου, αδυνατεί να δώσει λογικές εξηγήσεις και να φτάσει στη διατύπωση λογικών συμπερασμάτων αναφορικά με τα σημαντικότερα πολιτικά προβλήματα που ταλανίζουν τον πλανήτη. Πόσες φορές δεν έχουμε παρακολουθήσει εκπομπές στις οποίες γίνεται εκτεταμένη αναφορά σε θεωρίες περί «Παγκόσμιας Διακυβέρνησης» ή «Κούφιας γης»; Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει να μιλούν για «αεροψεκασμούς», UFO, μυστικά ταξίδια στο διάστημα; Πόσο συχνό είναι να διαβάζουμε ή ν’ ακούμε ανθρώπους να υποστηρίζουν ότι ο Michael Jackson ή ο Elvis Prisley είναι ζωντανοί και μάλιστα, εγκατεστημένοι σε κάποιο δάσος της Ουγγαρίας, μακριά από την δημοσιότητα; Ποιός δεν έχει υπ’ όψιν του τις περίφημες δοξασίες περί «κλωνοποιημένου Hitler»; Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει από συνομιλητές μας να υποστηρίζουν ανοιχτά τέτοιου είδους απόψεις;

Παρένθεση: α) Με το άρθρο αυτό δεν στοχεύουμε να πείσουμε τους αναγνώστες μας να σταματήσουν να εξετάζουν το παρασκήνιο του πολιτικού μας θεάτρου σκιών και να αποδεχτούν την πραγματικότητα με βάση αυτά που βλέπουν από τα επίσημα δελτία των Μέσων Ενημέρωσης. Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για εμάς που θεωρούμε ότι το υπάρχον πολιτικό σύστημα και τα ΜΜΕ δεν μας αντιπροσωπεύουν. Αντιθέτως, προσπαθούμε να ενεργοποιήσουμε την κριτική ικανότητα του καθενός (όπως και τη δική μας), μέσω ενός σκεπτικού λογικής συνοχής και διαύγασης των καταστάσεων. β) Ούτε, επίσης, ισχυριζόμαστε ότι συνωμοσίες δεν γίνονται και δεν υπάρχουν. Απεναντίας, με μεγάλη ευκολία θα λέγαμε πως ολόκληρο το πολιτικό μας σύστημα έχει στηθεί πάνω σε συνωμοσίες, απάτες, σκευωρίες, προβοκάτσιες και μακιαβελισμούς. Αυτό που μας ενδιαφέρει, όμως, είναι ο τρόπος που προσεγγίζουμε και κατανοούμε το γίγνεσθαι, δίχως να πέφτουμε στην παγίδα της αυθαιρεσίας της σκέψης, αλλά παράλληλα, και δίχως να καταρρακώνουμε τον αυθορμητισμό μας μέσα στα πλαίσια ενός επιστημονίστικου «ορθολογισμού!»

Ποιοί είναι οι συνωμοσιολόγοι;

Συγγραφείς και «ερευνητές» της συμφοράς, πανούργοι έμποροι βιβλίων, απαίδευτοι ή απλώς φιλοχρήματοι δημοσιογράφοι, εκφωνητές ραδιοφωνικών εκπομπών ή παρουσιαστές τηλεοπτικών παραγωγών – όλοι τους πάνω απ’ όλα, έμποροι, τις περισσότερες φορές με έντονο εθνικιστικό χαρακτήρα και άλλοτε με μια πιο ελευθεριακή επίφαση, λειτουργούν ως «διαμορφωτές συνειδήσεων», προσπαθώντας ν’ αποκοιμίσουν το κοινό με τον αόριστο, τρομολαγνικό και διφορούμενο λόγο τους, χρησιμοποιώντας μια έμμετρη παραπλανητική προπαγάνδα. Άλλες φορές προσπαθούν να επιβάλουν τη γνώμη τους δημαγωγώντας και άλλοτε εκστομίζουν ατεκμηρίωτες ασυναρτησίες, με στόχο να εκμεταλλευτούν τον φόβο που αισθάνεται ο σύγχρονος άνθρωπος μπροστά στο άγνωστο μέλλον, την εργασιακή ανασφάλεια, τα πολιτισμικά αδιέξοδα, τα ξενοφοβικά σύνδρομα, βυθίζοντάς τον ακόμα περισσότερο στην λήθη και την σύγχυση, ωθώντας τον, έτσι, ακόμα περισσότερο στην αλόγιστη χρήση μιας μή-δημιουργικής φαντασίας την οποία μια μεγάλη μερίδα του κοινωνικού συνόλου χρησιμοποιεί ως μέθοδο φυγής ή ως μέσο για μία άσκοπη, αυτοτιμωρητική αλγολαγνεία.

Ένας από τους πιο διάσημους συνωμοσιολόγους είναι ο Alex Jones, ο οποίος για πολλούς αποτελεί κύριο εκφραστή της Αμερικάνικής ακροδεξιάς – όχι των νεοσυντηρητικών ή Ευαγγελικών του G.W.Bush, αλλά σκληροπυρηνικών παλαιο-συντηρητικών οργανώσεων όπως η “Birch Society” και άλλων παρόμοιων νεοναζιστικών σχηματισμών που ανήκουν στον ευρύτερο χώρο των survivalists. Στους κύκλους αυτούς πολλοί έχουν ως βασικό σλόγκαν το εξής: «Αποθηκεύστε όσα περισσότερα τρόφιμα και πυρομαχικά μπορείτε γιατί ο Ομπάμα θα φέρει τον κομμουνισμό στις Η.Π.Α». Πηγές (The rag blog, Conspiracism, Right Wing Populism and Alex Jones, Alex Jones Exposed.)

Αναφορικά με την πολιτική κατεύθυνση του Alex Jones υπάρχει διχογνωμία: πολλοί τον θεωρούν ως “right wing libertarian” (ένα είδος συντηρητικών Νεοφιλελεύθερων Αμερικάνών!). Η αλήθεια είναι ότι λόγω της υπερπροβολής του είναι αναγκασμένος να υιοθετεί ένα περισσότερο “political correct” προφίλ, κρύβοντας τον πραγματικό του εαυτό και αποφεύγοντας να διατυπώνει άμεσα τα ξενοφοβικά-ρατσιστικά του επιχειρήματα.

Η ιστορία της συνωμοσιολογίας

Ο Peter Knight (σ.36) ερευνώντας την επιρροή των θεωριών συνωμοσίας στην Αμερικάνικη ιστορία, αναφέρει πως από το τέλος του Αμερικάνικου Εμφυλίου, στα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας των Αφροαμερικάνων, αναπτύχθηκαν διάφορές θεωρίες συνομωσίας, τόσο από τους λευκούς όσο και απ’ τους αφροαμερικάνους. Μέσα σ’ όλα όμως ξεχώριζαν οι απόψεις των λευκών συνωμοσιολόγων σύμφωνα με τις οποίες οι μαύροι σχεδίαζαν την υποδούλωση του Νότου – επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως κίνητρο προκειμένου να ξεκινήσουν τραγικοί ρατσιστικοί διωγμοί και για να δικαιολογηθούν βίαιες επιθέσεις και δολοφονίες Αφροαμερικάνων. Από την άλλη, οι αφροαμερικάνοι υιοθέτησαν την αντίληψη πως οι λευκοί ετοιμάζονταν να προβούν σε μαζικές εκκαθαρίσεις. Το γεγονός αυτό ο Knight το θεωρεί ως θεωρία συνωμοσίας από την πλευρά των Αφροαμερικάνων, αλλά, περισσότερο φαίνεται να πρόκειται για μια αλήθεια δοσμένη με μεγάλη δόση υπερβολής εξαιτίας του ότι οι λευκοί πράγματι, διαρκώς επιχειρούσαν να περιορίζουν τις ελευθερίες των μαύρων. Ταυτόχρονα ήταν διάχυτος και ο φόβος πως τα εγκλήματα που είχαν διαπράξει οι λευκοί κατά των αυτοχθόνων αμερικάνων (ινδιάνων), δεν θα δείλιαζαν να τα διαπράξουν και εναντίον του μαύρου πληθυσμού εφ’ όσον το έκριναν «αναγκαίο».

Ο Taguieff, στο ιδιαίτερα ογκώδες βιβλίο του «Θεωρίες Συνωμοσίας, Εσωτερισμός, Εξτρεμισμός» αναφέρει πως στην Ευρώπη οι θεωρίες συνωμοσίας χρησιμοποιήθηκαν αρχικά από αντεπαναστάτες κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.

Οι “Ιλλουμινάτι”: Ίσως η διασημότερη θεωρία συνωμοσίας στις μέρες μας. Το τάγμα των «Πεφωτισμένων» (όπως ακριβώς μεταφράζεται) αντιμετωπίστηκε από τους συντηρητικούς Χριστιανούς με υπερβολική εχθρότητα. Ακόμα και σήμερα διάφοροι συνωμοσιολόγοι ισχυρίζονται πως το τάγμα αυτό δρα μυστικά με στόχο είτε να πλήξει τις παραδόσεις και τα έθιμα ενός λαού. Αγνοούν, βέβαια, πως η διάρκεια ζωής του τάγματος των «Πεφωτισμένων» δεν ξεπέρασε τα δέκα χρόνια (1776–1785)…. (Αξίζει να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι συνωμοσιολόγοι υποστηρίζουν πως οι «Ιλλουμινάτι» δεν εξαφανίστηκαν, αλλά επιβίωσαν μέσα σε υπόγειες στοές, οργανώνοντας μυστικές κοινωνίες με σκοπό την υποδούλωση του ανθρώπινου γένους στον Σατανά!)

Το ίδιο το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα» έγινε αφορμή ώστε αρχικά μια μικρή «σέχτα» συνωμοσιολόγων προπαγανδιστών να εξαπολύσουν την αντεπαναστατική τους προπαγάνδα υποστηρίζοντας πως ολόκληρο το κίνημα κατευθύνεται από «μυστικές συνωμοσίες» με άμεσο στόχο την καταρράκωση των «ηθικών αξιών» της Γαλλικής κοινωνίας (ό,τι δηλαδή λέγεται και για τα περισσότερα ελευθεριακά κινήματα σήμερα). Πολλοί από αυτούς προκειμένου να πείσουν τις μάζες να μην υποστηρίξουν την Επανάσταση, δεν δίστασαν να ταυτίσουν την λέξη «αδελφότητα» με τις «μυστικές κοινότητες» και τα «μυστικιστικά αδελφάτα» (δηλαδή με την μασονία), τα οποία αποσκοπούσαν στην «απομάκρυνσή των ανθρώπων από τις αρχές του Χριστιανισμού».

Η Γαλλική εφημερίδα, Le Point έγραψε:

Στην εποχή μας, που η θρησκεία υποχωρεί και επικρατεί ο πολιτικός σκεπτικισμός, η ανάγκη για πίστη, η επιθυμία φυγής από την πραγματικότητα οδηγούν στις θεωρίες συνωμοσίας, τον εσωτερισμό και την επινόηση μιας παρανοϊκής ιδεολογίας και μυθολογίας που κατακτά ένα τεράστιο κοινό. Ο Ταγκυέφ είναι ο ευπρόσδεκτος αποκρυπτογράφος τους.».

Εβραϊκές συνωμοσίες και μασονία: Σχεδόν οι περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας θεωρούν τους Εβραίους υπαίτιους για όλα τα δεινά της ανθρωπότητας με αποκορύφωμα το υπερβολικά διαδεδομένο επιχείρημα ότι «Οι Εβραίοι υπάλληλοι στους Δίδυμους Πύργους γνώριζαν για την επίθεση και απουσίασαν από τη δουλειά τους εκείνη τη μέρα». Δυστυχώς, η φασίζουσα πολιτική του κράτους του Ισραήλ και η κατασταλτική δράση του ενάντια στον αγώνα του λαού της Παλαιστίνης, καθώς και οι σφαγές στον Λίβανο, εξακολουθούν να δίνουν άλλοθι στους διάφορους ακροδεξιούς συνωμοσιολόγους.

Μια από τις ευρύτερα διαδεδομένες αντι-σημιτικές θεωρίες συνωμοσίας, όμως, είναι «Τα πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών», (βιβλίο που σήμερα προωθείται συστηματικά από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα της Μέσης Ανατολής) όπως αναφέρουν οι Back και Solomos, ξεκίνησε στην Γαλλία κάπου μεταξύ 1894 και 1899 διαρκούσης της υπόθεσης Dreyfus. Η Γαλλική δεξιά κατηγορούσε τον Dreyfus πως υποκινούσε μυστική συνωμοσία με σκοπό την υποδούλωση της ανθρωπότητας από την φυλή των Εβραίων – κατηγορία που υποστήριξε επίσης και η Ρώσικη αστυνομία προκειμένου να δικαιολογήσει την Τσαρική αντί-εβραϊκή πολιτική. Κατά την διάρκεια της εποχής εκείνης, γράφει η Άννα ‘Αρεντ, ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη η άποψη ότι οι Εβραίοι μαζί με τους Μασόνους προετοιμάζονταν για τη δημιουργία ενός δικού τους «υπερ-κράτους». Με βάση τις περιγραφές της, οι αντί-σημιτικές θεωρίες συνωμοσίας από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, αγκαλιάστηκαν πλατιά από τον «όχλο» (μια μάζα ανθρώπων, σύμφωνα με την ίδια, που δεν γνωρίζει τι θέλει και αναζητά ηγέτες, δόγματα και ζωτικά ψεύδη, κοινώς η υλική βάση του φασισμού/ολοκληρωτισμού), και, κατά κάποιον τρόπο, αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της προπαγάνδας των ολοκληρωτικών καθεστώτων (βλ. Η γέννεση του Ολοκληρωτισμού, κεφάλαιο «Αντισημιτισμός: μια εκτροπή της κοινής λογικής»).

Πάνω σε παρόμοια συμπλέγματα θεωριών συνωμοσίας έχτισαν την προπαγάνδα τους και οι Εθνικοσοσιαλιστές, στη Γερμανία του μεσοπολέμου. Υποστήριζαν πως οι κομμουνιστές μαζί με τους Εβραίους σχεδίαζαν να κατακτήσουν και να υποδουλώσουν την Ευρώπη. Έτσι, μέλη του Ναζιστικού Κόμματος, το 1933 έβαλαν φωτιά στο Γερμανικό κοινοβούλιο, επιρρίπτοντας τις ευθύνες της επίθεσης στους κομμουνιστές και τους Εβραίους, με αποτέλεσμα να εξαπολυθεί ένα αμείλικτο πογκρόμ ενάντια σε όλους τους «εχθρούς του Τρίτου Ράιχ» (πολιτικούς αντιπάλους, ακτιβιστές, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους, κάθε είδους μειονότητες…). Η βία, η καταστολή, οι πολιτικές δολοφονίες, οι διώξεις και η κρατική τρομοκρατία κυριάρχησαν παντού κάτω από την επίφαση της κομμουνιστικής και εβραϊκής απειλής.

Όμως ούτε από την Σοβιετική Ένωση απουσίαζαν οι καθεστωτικές θεωρίες συνωμοσίας, οι οποίες μάλιστα ήταν παρόμοιας φύσης με αυτές που όλοι, λίγο πολύ, γνωρίζουμε. Η ανάγκη της εύρεσης κατασκόπων ήταν αρκετή για να στείλει οποιονδήποτε αντιφρονούντα στην φυλακή ή στο εκτελεστικό απόσπασμα. Εκατομμύρια εκτελέστηκαν καθώς το δικτατορικό Σοβιετικό καθεστώς διατυμπάνιζε συνεχώς πως «η σοσιαλιστική Πατρίδα βρίσκεται κάτω από την απειλή της επιτιθέμενης μπουρζουαζίας». Από τα πρώτα χρόνια ύπαρξης της Σοβιετικής Ένωσης και της εγκαθίδρυσης των Μπολσεβίκων στην εξουσία, η κομματική ηγεσία ταύτιζε κάθε αντι-κομματική δράση με την «απειλή ενάντια στην «εργατική» εξουσία των Σοβιέτ», παρά το γεγονός ότι οι περισσότερες φωνές που τάσσονταν ενάντια στην σιδερένια πειθαρχεία και την άκρως γραφειοκρατική δομή του κόμματος των Μπολσεβίκων, προέρχονταν εξίσου από κομμουνιστικούς ή ελευθεριακούς κύκλους. Οι επιθέσεις των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Αντάντ που είχαν ως ουσιαστικό στόχο την παλινόρθωση του Τσαρικού καθεστώτος, έδινε άλλοθι στην κατασταλτική δράση του κόμματος, που δεν δίσταζε να ονομάζει οποιαδήποτε αντικαθεστωτική γνώμη ως «αντι-Σοβιετική», με αποκορύφωμα την εξέγερση της Κρονστάνδης (Μάρτιος του 1921) που καταγγέλθηκε ως «αντι-Σοβιετική συνωμοσία αναρχικών και λευκοφρουρών», πράγμα αδύνατο αφού οι αναρχικοί είχαν πρωτοστατήσει στους αγώνες εναντίων των Τσαρικών στρατηγών αλλά και των ιμπεριαλιστών της Δύσης. Εκατοντάδες χιλιάδες εκτελέστηκαν μετά την καταστολή της εξέγερσης ή πέθαναν στις φυλακές!

Ένα από τα πιο έντονα χαρακτηριστικά της προπαγάνδας πάνω στην οποία ο διάδοχος του Λένιν, Ι.Β. Στάλιν, στηρίχθηκε προκειμένου να προετοιμάσει ένα νέο σχέδιο μαζικών εκκαθαρίσεων κατά τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, ήταν, πάνω κάτω, η ίδια συνωμοσιολογία περί «παγκόσμιας κυριαρχίας των Εβραίων,» αναφέρει η Άρεντ (σ. xxii). Η διαφορά όμως με τις διώξεις του 1933, έγκειται στο γεγονός ότι, αυτήν την φορά στο στόχαστρο είχαν βρεθεί οι χώρες «δορυφόροι» της ΕΣΣΔ. Μερικές από τις κραυγαλέες περιπτώσεις, ήταν η υπόθεση της Ana Pauker στη Ρουμανία, η δίκη του Slansky στην Τσεχοσλοβακία και του László Rajk στην Ουγγαρία αντίστοιχα. Κάτω από τα μέτρα αυτά, πολλά υψηλόβαθμα στελέχη των Κομμουνιστικών Κομμάτων, λόγω της Εβραϊκής τους καταγωγής αναγκάστηκαν να απομακρυνθούν από τις θέσεις τους, κατηγορούμενοι για «υπόθαλψη Σιωνιστικής συνωμοσίας» και, «υποστήριξη στον Αμερικάνικό ιμπεριαλισμό!»

Σήμερα, η πλειονότητα των θεωριών συνωμοσίας θέλει την «μαζική μετανάστευση» και την εισροή μουσουλμάνων στον Δυτικό κόσμο ως υποκινούμενη από τους Σιωνιστές ή τους Ιλλουμινάτι (χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Νορβηγού μακελάρη, Άντρε Μπρέιβικ), είτε ως αποτέλεσμα συνωμοσιών κομμουνιστών που βρίσκονται πίσω από μεγάλα κέντρα αποφάσεων με σκοπό την «καταστροφή των Ευρωπαϊκών παραδόσεων» ή την «εξασφάλιση φτηνού εργατικού δυναμικού». Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε πως παρατηρείται αύξηση των νεοναζιστικών οργανώσεων στις Η.Π.Α τον τελευταίο χρόνο, η οποία αγγίζει το 250%. Κυρίως σε ότι αφορά την Ελλάδα, πόσες φορές δεν έχουμε έρθει σε επαφή με ανθρώπους που κάνουν λόγο για «Σιωνιστικές κρυφές ατζέντες που έχουν βαλθεί να αλλοιώσουν τις παραδόσεις μας μέσω της μαζικής μετανάστευσης,» ή για την περιβόητη επιστολή φάντασμα του Κίσσιγκερ, για τα σχέδια εξισλαμισμού της Ελλάδας από τους Τούρκους, για «προδότες» και «ανθέλληνες»… Βέβαια, δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός πως η συνωμοσιολογία στην Ελλάδα έχει πάρει τέτοιες απειλητικές διαστάσεις! Ίσως τελικά, η Ελλάδα να είναι η μόνη χώρα στον κόσμο στην οποία τυπώνονται λεξικά δίχως την λέξη «ορθολογισμός» στην κατηγορία του «Ο!»

Η φύση των θεωριών συνωμοσίας

Για ποιόν λόγο τελικά οι θεωρίες συνωμοσίας έχουν τόση μεγάλη πέραση σήμερα; Μια απάντηση, στο ερώτημα αυτό μας έχει δοθεί ήδη από την Le Point, όπως προαναφέρθηκε. Η πιο διαδεδομένη, βέβαια, εξήγηση του φαινομένου περιορίζεται στην επισήμανση της έλλειψης μορφωτικού επιπέδου, της έλλειψης κριτικής σκέψης κλπ…. Αν και η θέση αυτή, ως προφανής, δεν μπορεί ν’ αμφισβητηθεί, δεν προάγει τη συζήτηση αφού ανάγει το πρόβλημα στον εαυτό του. Ωστόσο, αν προσπαθήσουμε να δούμε τα πράγματα από μια περισσότερο πολιτική-κοινωνική οπτική γωνία, η στροφή του ανθρώπου προς την συνωμοσιολογία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το σύμπτωμα του συμπτώματος.

Κύρια αιτία που μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού έλκεται από αυτήν οφείλεται στην αποτυχία της εργαλειακής καπιταλιστικής «ορθολογικότητας» να πετύχει τους σκοπούς της, ευημερία και κοινωνική πρόοδο, στο εμπειρικό επίπεδο. Όσο ο homo economicus παρασέρνει τα πάντα στο πέρασμά του, μέσω της αλόγιστης κυριαρχίας της παραγωγής και του οικονομισμού σε κάθε τομέα της ζωής, όσο η κουλτούρα της κατανάλωσης και η δικτατορία της ασημαντότητα θα συνεχίζουν να παρασέρνουν τα πάντα στη δίνη τους, τόσο ο μέσος άνθρωπος θα αναζητά καταφύγιο σε μη ορθολογικές βάσεις.

Από την άλλη, ο άκαμπτος ορθολογισμός μπορεί να αποβεί το ίδιο επιζήμιος με την συνωμοσιολογία. Η λογική του «πιστεύω μόνο σε αυτό που βλέπω και μπορώ άμεσα να το αποδείξω» μπορεί να οδηγήσει εξίσου σε ακρισία. Η αντίληψη του «λειτουργώ πάντα και μόνο με βάση έμπρακτες, χειροπιαστές αποδείξεις», καταρρακώνει την ενστικτώδη σύλληψη απαντήσεων που πολλές φορές μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα γόνιμη (ο αυστηρός και δογματικός ορθολογισμός απορρίπτει ως έγκυρη πηγή ερμηνείας ενός γεγονότος μια απλή καθημερινή σκέψη ή εικασία), μειώνει την κριτική σκέψη στα πλαίσια της αναζήτησης συγκεκριμένης μορφής υλικού για έρευνα, καλλιεργώντας ένα είδος ψυχρού ρομποτισμού στην σκέψη, που καταντά ένα απάνθρωπο και αντι-κοινωνικό εργαλείο.

Οι συνωμοσιολόγοι λειτουργούν ως προπαγανδιστές υπέρ του ίδιου του συστήματος που υποτίθεται ότι πολεμούν. Για παράδειγμα, καλούν τις μάζες να αντισταθούν στο τραπεζικό σύστημα που, όπως λένε, το ελέγχουν οι «μυστικές εταιρείες», συμβάλλοντας στην δημιουργία ενός κινήματος αντίδρασης βασισμένο σε λάθος πρότυπα αντίστασης (δηλαδή, στην ουσία, ευνουχίζουν κάθε κινηματική δυναμική). Παροτρύνουν τον πληθυσμό μιας χώρας να αποδοκιμάσει τους τραπεζίτες, τους πολιτικούς, τους δικαστές κλπ., χωρίς όμως να στοχεύουν στον καπιταλισμό καθ’ αυτό, δίχως να αντιπροτείνουν κάποια βιώσιμη λύση, χωρίς κανένα όραμα… Συνήθως λειτουργούν προπαγανδιστικά, προσπαθώντας να πείσουν τμήματα ενός πληθυσμού ν’ αντισταθούν στα σχέδια μιας διεφθαρμένης κυβέρνησης, αλλά ταυτόχρονα παροτρύνουν τους αποδέκτες τους να μείνουν ενωμένοι κάτω από την σημαία ενός έθνους (στο οποίο έτυχε να γεννηθούν), κάτω από μια θρησκεία, περιχαρακώνοντάς τους εντός πάσης φύσεως ετερόνομων θεσμών και όχι με βάση τις αξίες του ανθρωπισμού, του διεθνισμού, της αυτονομίας. Θα μπορούσαμε στο σημείο αυτό να θεωρήσουμε ως υπαίτια τη «μη ταύτιση» του μεταμοντερνισμού, το γεγονός πως έχει χαθεί κάθε ρόλος στην κοινωνία, κάθε νόρμα και αξία; Η απάντηση είναι μάλλον θετική. Διότι, όπως έχουμε υποστηρίξει πολλές φορές, το πολιτισμικό κενό που επέφερε ο μεταμοντερνισμός, γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από προγονόπληκτους πατριδολάγνους που βρίσκουν αφορμή να πλασάρουν την (συνωμοσιολογική πάντοτε) προπαγάνδα τους, υπέρ της επιστροφής στις αξίες της πατρίδας, της θρησκείας και της ηθικής της εργασίας.

Οι θεωρίες συνωμοσίας και η «ορθολογικότητα» του καπιταλισμού

Σε μια περίοδο που το καπιταλιστικό σύστημα ταλανίζεται από τις εγγενείς αδυναμίες του δεν φαίνεται καθόλου παράξενο το γεγονός ότι συντηρητικές ιδεολογίες κερδίζουν έδαφος. Μια από τις βασικότερες επιδιώξεις των συνωμοσιολόγων είναι να τονίζουν πως τα τεράστια προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σήμερα δεν αποτελούν παράγωγα της φύσης του καπιταλισμού, αλλά αποτελέσματα π.χ. της διαφθοράς στο πολιτικό σκηνικό και «των συνωμοσιών που σκαρφίζονται οι πολιτικοί ηγέτες μεταξύ τους και σε συνεργασία μ’ αυτούς που ελέγχουν τις πολυεθνικές», προωθώντας έτσι έμμεσα αλλά σταθερά, την ιδέα ότι τάχα ο καπιταλισμός θα μπορούσε να δώσει καρπούς, κάτω από ένα καθεστώς διαφάνειας. Πάνω σε αυτήν την συνωμοσιολογία στηρίζει την πολιτική του εκστρατεία ο γνωστός Αμερικάνός Ρεπουμπλικανός Ron Paul, διακηρύσσοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι ο καπιταλισμός καθ’ αυτός, αλλά ο κορπορατισμός (μυστικές συνωμοσίες μεταξύ κυβέρνησης και πολυεθνικών εταιρειών)…

Η ιδέα και μόνο ότι ο καπιταλισμός θα μπορούσε να αποβεί αποδοτικός είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μυωπική και προβληματική. Ο καπιταλισμός δεν είναι, από τη φύση του, δημοκρατικός ώστε να απαιτήσουμε πολιτική διαφάνεια! Οι πολιτικές ελευθερίες που απολαμβάνουμε μέχρι σήμερα δεν είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, αλλά, αντίθετα, κατακτήθηκαν με αγώνες ενάντια σ’ αυτόν. Τα κοινωνικά κινήματα που αναπτύχθηκαν κατά τους προηγούμενους αιώνες, η Γαλλική και Αμερικάνική Επανάσταση, εμπεριέχουν ένα σπέρμα δημοκρατίας το οποίο θα κληροδοτήσει με τη σειρά του το εργατικό κίνημα σε συνδυασμό με τα διάφορα άλλα χειραφετησιακά κινήματα των μειονοτήτων, των γυναικών (φεμινιστικό κίνημα) των ομοφυλόφιλων κλπ…. Ο καπιταλισμός, σαν σύστημα, περιορίζεται στην παραγωγή και κατανάλωση, στην εργαλειακή του «ορθολογικότητα» δίχως να κοιτά τίποτα πέρα από την άμεση μεγιστοποίηση του κέρδους με κάθε τρόπο.

Αν εξετάσουμε τον καπιταλισμό όχι μόνο σαν οικονομικό σύστημα (οικονομισμό/εργατισμό/παραγωγισμό), αλλά προσπαθώντας να δούμε τις επιπτώσεις της εφαρμογής του στο εμπειρικό επίπεδο, δηλαδή αν τον εξετάσουμε από «φιλοσοφική» βάση, θα βρούμε την αφετηρία του στη θεώρηση του Thomas Hobbes (βλ. “Λεβιάθαν” – 1651). Ο Hobbes (κυριότερος εκπρόσωπος της «Σχολής του Φυσικού Δικαίου»), χαρακτηρίζει τον άνθρωπο από τη φύση του ιδιοτελή και ανίκανο να αυτοκυβερνηθεί, εξαιτίας αυτής ακριβώς της ιδιοτέλειάς του.

Τα πάθη που ωθούν τους ανθρώπους προς την ειρήνη είναι ο φόβος του θανάτου, η επιθυμία των πραγμάτων που απαιτούνται για μιαν άνετη διαβίωση και η ελπίδα ότι αυτά θ’ αποκτηθούν με την εργατικότητα. Ο ορθός λόγος προβάλλει τους κατάλληλους όρους για ειρήνη, έτσι ώστε οι άνθρωποι να οδηγηθούν σε συμφωνία. Αυτοί οι όροι αποκαλούνται, αλλιώτικα, Νόμοι της Φύσης…

(Hobbes, ό.π., 198).

Συνοψίζοντας, η πρόταση του Hobbes είναι η απόλυτη εξουσία και η καταστολή… Τη σκυτάλη, έπειτα, πήρε ο οικονομολόγος Adam Smith, ο οποίος συμμερίζεται την ίδια άποψη περί ιδιοτελούς και συμφεροντολογικής «φύσης» του ανθρώπου, αλλά αντί για την απόλυτη κεντρική εξουσία, προωθεί την αντίληψη ότι ο «ιδιοτελής άνθρωπος» μπορεί να κυβερνηθεί «δημοκρατικά», χάριν των νόμων της αγοράς που προσδίδουν, ως κίνητρο, το κέρδος. Έτσι λοιπόν γεννήθηκε ο homo economicus, ο οποίος κατάργησε ολοκληρωτικά τον homo sapiens.

Αν μελετήσει κανείς τους Adam Smith, Milton Friedman, τον Ludwig Von Misses και άλλους παρόμοιους οικονομολόγους θα διαπιστώσει, μια επιστημονίστικη θεωρία χτισμένη πάνω σε αυθαίρετα συμπεράσματα αναφορικά με την «ανθρώπινη φύση». Τούτο βέβαια το κεφάλαιο είναι μάλλον τεράστιο και καλό θα ήταν να μην επεκταθούμε παραπάνω εδώ. Εν συντομία θα λέγαμε ότι η ανθρώπινη φύση είναι κάτι τελείως απροσδιόριστο ώστε να μπορούμε να μιλήσουμε με βεβαιότητα πάνω σ’ αυτή. Αν υποθέσουμε ότι ο άνθρωπος γεννιέται «φύση καλός» ή «φύση κακός», τότε οι αλλαγές που υφίσταται στο χαρακτήρα του θα πρέπει να είναι και αυτές κομμάτι της φύσης του, κάτι που επιβεβαιώνει την πολυπλοκότητα της έννοιας «ανθρώπινη φύση», μην επιτρέποντάς μας να καταλήξουμε σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα, πάνω στο οποίο θα χτίσουμε μια ολόκληρη «επιστημονική» κοσμοθεωρία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο λοιπόν, βλέπουμε πως και ο ίδιος ο καπιταλισμός δεν είναι όσο ορθολογικός υποτίθεται ότι είναι. Όλοι αυτοί που έχουν για φιλοσοφική και «επιστημονική» αφετηρία, μία μόνο πτυχή της πολύπλοκης ανθρώπινης φύσης, αγνοούν τις συμπεριφορικές θεωρίες, την ψυχανάλυση, την ψυχολογία, την οντολογία, κλπ. Η εργαλειακή αυτή «ορθολογικότητα» λοιπόν του καπιταλισμού, δεν καταστέλλει μόνο την αρνητική πλευρά της «ανθρώπινης φύσης» (όπως θα έπρεπε κανονικά), αλλά, στην πραγματικότητα, επισκιάζει με τα αρνητικά της το όλον, δημιουργώντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, καταπιεστικές κοινωνίες.

Το αν τελικά, θα κατορθώσει ο σύγχρονος Δυτικός άνθρωπος να μετριάσει τον ορθολογισμό με τον εμπειρισμό, βρίσκοντας τη χρυσή τομή στα δύο αυτά αντικρουόμενα άκρα, είναι κάτι που δεν μπορεί να απαντηθεί έτσι εύκολα. Απαιτεί μεγάλη προσπάθεια ώστε να συνειδητοποιήσουμε το ρόλο μας μέσα στην κοινωνία, την έλλειψη δημοκρατίας που μας περιβάλει και τον τρόπο με τον οποίον θα βρούμε μόνοι μας τον δρόμο μέσα σε όλο αυτό το αδιέξοδο που βιώνουμε.

Τέλος, όπως είχαμε αναφέρει και σε παλαιότερο άρθρο, η παρούσα «οικονομική κρίση» δεν είναι απλώς οικονομική. Για άλλη μια φορά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την οικονομίστικη λογική των εργαλειακών ορθολογιστών: για ένα Νεοφιλελεύθερο, η κρίση είναι οικονομική γιατί το χρήμα και το κέρδος καθορίζουν και ελέγχουν τα πάντα. Στην πραγματικότητα όμως η κρίση είναι και πολιτισμική. Επιπρόσθετα, υπάρχει και κρίση των αξιών. Ο κομφορμισμός, ο υπερκαταναλωτισμός και η απάθεια κυριαρχούν, καθιστώντας τους πληθυσμούς ευάλωτους στα φασιστικά ιδεώδη:

Αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρωπαϊκής ιστορίας είναι οι αποικιοκρατίες και η καλλιέργεια της συνείδησης του «ανώτερου λευκού Ευρωπαίου». Ίσως η έλλειψη ρευστού στις διεθνές αγορές και η συνεχόμενη απώλεια θέσεων εργασίας να βοήθησαν στο να μετατραπούν οι μετανάστες και γενικά οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, σε αποδιοπομπαίοι τράγοι, αλλά τα διάφορα συμπλέγματα ανωτερότητας ήταν πάντα παρόντα στην συνείδηση του «Δυτικού ανθρώπου». Η οικονομική κρίση απλώς βοήθησε να βγει στην επιφάνεια αυτού του είδους η «Ευρωπαϊκή ανωτερότητα» ενώ προηγουμένως οι political correct πολιτικές προσπαθούσαν να την συγκαλύψουν, πείθοντας σειρές γενεών ότι το κράτος και οι διάφορι κατασταλτικοί θεσμοί δεν είναι εχθροί μας αλλά μας προστατεύουν από πάσης φύσεως αδικία. Μέχρι όμως να φτάσουμε στο σημείο όπου θα μπορούμε να δώσουμε πρώτα στον εαυτό μας και έπειτα στην ίδια την κοινωνία απαντήσεις βιώσιμες για όλα αυτά τα τερατώδη προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, πάντα οι «ένοχοι» θα είναι οι «άλλοι», οι εβραίοι, οι μουσουλμάνοι, οι τσιγγάνοι, οι κάθε λογής αποδιοπομπαίοι τράγοι που θα καλούνται να πληρώσουν τη δική μας φυγοπονία, πάντα θα υπάρχει κάποιος αόρατος εχθρός, κάποια μυστική συνωμοσία, κάποιος εύκολος στόχος για να ρίξουμε τα βέλη μας προκειμένου να αποποιηθούμε το βάρος των ευθυνών που μας αναλογούν. Ή μήπως, είναι στο χέρι μας να ανατρέψουμε αυτήν την κατάσταση;

Πηγές
Arendt Hannah (1996) The Origins of Totalitarianism, Third Edition, London
Back Les, Solomos John (2000) Theories of race and racism: a reader, Routledge, ΝΥ
Knight Peter (2003) Conspiracy theories in American history: an encyclopedia, Volume 1, ABC-CLIO
Pierre-André Taguieff (2010) Θεωρίες Συνωμοσίας, Εσωτερισμός, Εξτρεμισμός, Πόλις

απο εδω

Τα "Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών"

Το όνομα της τσουκνίδας

Εκατό χρόνια από τηυν κατασκευή τους, τα «Πρωτόκολλα» εξακολουθούν να τρέφουν τον αντισημιτισμό

Το μπεστ σέλερ του μίσους

Αν αμφιβάλλει κανείς για τη δύναμη του γραπτού λόγου, αρκεί να αναλογιστεί την ιστορία αυτού του παράξενου βιβλίου, της πιο περίεργης εκδοτικής επιτυχίας όλων των εποχών. Από τότε που πρωτοεκδόθηκε, πριν από έναν αιώνα, δεν έπαψε να κινεί το ενδιαφέρον των πιο ετερόκλητων ανθρώπων και να ενεργοποιεί την πολιτική δραστηριότητα των πιο ασύμβατων ιδεολογιών. Και όμως, τα "Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών" δεν είναι παρά ένα πλαστογράφημα, ένα κακοφτιαγμένο δημιούργημα της ρωσικής μυστικής υπηρεσίας την εποχή του Τσάρου, της περιβόητης "Οχράνα". Περιλαμβάνει 24 κεφάλαια, τα οποία υποτίθεται ότι αποδίδουν τα πρακτικά κάποιων μυστικών συνεδριάσεων των "κεφαλών" της διεθνούς εβραϊκής συνωμοσίας. Εμφανίζονται οι ίδιοι οι Εβραίοι να οργανώνουν με τον πιο κυνικό και και σκοτεινό τρόπο την "παγκόσμια αυτοκρατορία τους". Περιγράφεται κάθε είδους μέσο για την επίτευξη του τελικού σκοπού: της παγκόσμιας κυριαρχίας.
Το περίεργο δεν είναι που οι πράκτορες του Τσάρου συνέλαβαν αυτό το σχέδιο, να κατασκευάσουν δηλαδή ένα ντοκουμέντο το οποίο υποτίθεται ότι αποκαλύπτει τις μυστικές αποφάσεις του "διεθνούς εβραϊσμού" για την παγκόσμια επιβολή τους μέσω μιας συνωμοσίας. Το περίεργο είναι ότι ακόμα και σήμερα, το ίδιο αυτό κείμενο κυκλοφορεί σ' όλο τον κόσμο σε δεκάδες γλώσσες και εκατοντάδες εκδόσεις για να στηρίξει παλιές και νέες θεωρίες για τον σιωνιστικό κίνδυνο.
Και όμως. Η πλαστότητα των "Πρωτοκόλλων" έχει αποδειχθεί με τον πιο απόλυτο τρόπο ήδη από το 1921. Ο ανταποκριτής των Times του Λονδίνου στην Κωνσταντινούπολη Φίλιπ Γκρέιβς ανακάλυψε τότε το αντίτυπο ενός γαλλικού βιβλίου που είχε κυκλοφορήσει περί το 1860 και το οποίο περιλαμβάνει αυτούσια κομμάτια από αυτά που ονομάστηκαν στη συνέχεια "Πρωτόκολλα". Μόνο που το γαλλικό πρωτότυπο δεν είχε καμιά σχέση με εβραίους ή με σιωνισμό. Γράφτηκε από τον Μορίς Ζολί και είχε στόχο τον γάλλο αυτοκράτορα Ναπολέοντα Γ'. Ο τίτλος του ήταν "Διάλογοι στην κόλαση ανάμεσα στον Μακιαβέλι και τον Μοντεσκιέ". Οταν οι πράκτορες της "Οχράνα" διασκεύασαν για δική τους χρήση το κείμενο του Joly έβαλαν απλώς στη θέση του αυτοκράτορα τους "Σοφούς της Σιών". Δεν φαντάζονταν ότι θα αποκαλυφθεί η λαθροχειρία τους, εφόσον το πρωτότυπο του Joly είχε εκδοθεί τριανταπέντε χρόνια νωρίτερα και τα περισσότερα αντίτυπά του είχαν καταστραφεί από τις γαλλικές αρχές εξαιτίας του αντικαθεστωτικού του περιεχομένου. Αλλωστε η Οχράνα δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί τη μετέπειτα σταδιοδρομία του δημιουργήματός της. Σκοπός της ήταν να στηρίξει την τρέχουσα αντιεβραϊκή πολιτική του Τσάρου, να δικαιολογήσει τα "πογκρόμ" και να στρέψει τη λαϊκή δυσαρέσκεια εναντίον του εύκολου στόχου.
Η αρχική απήχηση των "Πρωτοκόλλων" υπήρξε ελάχιστη στη Ρωσία και μηδενική στο εξωτερικό. Μόνο μετά τη ρωσική επανάσταση του 1917 άρχισε η παγκόσμια αξιοποίησή τους. Κατά τον εμφύλιο του 1918-1921 οι Λευκοί έκαναν εκτεταμένη χρήση του βιβλίου στην προπαγάνδα τους, υποστηρίζοντας ότι η επανάσταση δεν ήταν παρά μια εβραϊκή συνωμοσία που στόχο είχε να αλώσει δια μέσου του μπολσεβικισμού τη χριστιανική Αγία Ρωσία. "Αυτή η προπαγάνδα προκάλεσε τρομερές σφαγές" παρατηρεί ο αμερικανός ιστορικός Bernard Lewis. Για να εξασφαλίσουν βοήθεια από το εξωτερικό οι Λευκοί διέδωσαν τα "Πρωτόκολλα" στην Ευρώπη και την Αμερική. Στη Μεγάλη Βρετανία, οι Times και η Morning Post δημοσίευσαν εκτεταμένα αποσπάσματα σε συνέχειες, ενώ ο Spectator ζήτησε τη συγκρότηση ειδικής επιτροπής για να εξετασθεί αν οι βρετανοί εβραίοι "είναι πράκτορες μιας μυστικής κυβέρνησης". Στις Ηνωμένες Πολιτείες τα "Πρωτόκολλα" δημοσιεύθηκαν με τον τίτλο "Ο εβραϊκός κίνδυνος" και ενέπνευσαν τον μεγιστάνα της αυτοκινητοβιομηχανίας Χένρι Φορντ να γράψει σειρά σχετικών άρθρων και να τα κυκλοφορήσει σε μπροσούρα ("Ο διεθνής Εβραίος"), η οποία έγινε διεθνές μπεστ σέλερ. Η αποκάλυψη της λαθροχειρίας το 1921 υποχρέωσε τον διεθνή τύπο να αναγνωρίσει το σφάλμα. Ακόμα και ο Φορντ το παραδέχθηκε με κάποια καθυστέρηση (το 1927). Η παγκόσμια όμως διάδοση του βιβλίου ήταν ήδη γεγονός.
Τη μεγαλύτερη εκδοτική τους επιτυχία τα "Πρωτόκολλα" τη γνώρισαν στη μεσοπολεμική Γερμανία. Μέσα στον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας (1920) πουλήθηκαν πάνω από 120.000 αντίτυπα και οργανώθηκαν πολυάριθμες εκδηλώσεις που "εκλαϊκευαν" τις πλαστογραφημένες αποκαλύψεις. Από το 1923 ανέλαβε το έργο της διάδοσης ο επίσημος "φιλόσοφος" του ναζιστικού κόμματος, ο Αλφρεντ Ρόζενμπεργκ, με το βιβλίο "Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών και η διεθνής εβραϊκή πολιτική". Οταν κατέλαβε την εξουσία ο Χίτλερ το 1933, η γερμανική μετάφραση των "Πρωτοκόλλων" είχε ήδη φτάσει στην 33η επανέκδοση. Το καθεστώς των εθνικοσοσιαλιστών τα ανέδειξε φυσικά σε κύριο μοχλό της αντισημιτικής τους προπαγάνδας. Η επίσημη ναζιστική έκδοση προτρέπει τους πολίτες "να μελετήσουν τις τρομερές ομολογίες των Σοφών της Σιών και να φροντίσουν ώστε το βιβλίο να φτάσει στα χέρια όλων των Γερμανών". Το 1935 το γερμανικό υπουργείο Παιδείας συμπεριέλαβε τα "Πρωτόκολλα" στα επίσημα σχολικά εγχειρίδια.
Η ήττα του ναζισμού και η παγκόσμια φρίκη για το Ολοκαύτωμα περιόρισε κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια τα "Πρωτόκολλα" στη θέση που τους ταιριάζει: ανάγνωσμα φαντασιόπληκτων ακροδεξιών ή θρησκόληπτων φανατικών. Τα ξανασυναντάμε σε μαζική κλίμακα τη δεκαετία του 50 στις αραβικές χώρες που έρχονται σε σύγκρουση με το νεοσύστατο Ισραήλ. Στα αραβικά τα "Πρωτόκολλα" είχαν μεταφραστεί ήδη το 1926. Ομως η πρώτη αυτή έκδοση υπήρξε έργο ρωμαιοκαθολικών της Ιερουσαλήμ. Η πρώτη μετάφραση από μουσουλμάνο έγινε μόλις το 1951. Σήμερα οι αραβικές μεταφράσεις έχουν φθάσει τις 9 και οι εκδόσεις είναι αμέτρητες. Μια απ' τις μεταφράσεις υπογράφεται από τον διάσημο συγγραφέα Αμπάς Μαχμούντ Αλ Ακάντ (1961) και μια άλλη από τον αδελφό τού Νάσερ (1968). Ο ίδιος ο Νάσερ αλλά και ο Σαντάτ, και ο Καντάφι έχουν δημόσια συστήσει την ανάγνωση των "Πρωτοκόλλων". Ο σαουδάραβας βασιλιάς Φεϊζάλ συνήθιζε να προσφέρει στους καλεσμένους του από ένα αντίτυπο. Από τα τέλη της δεκαετίας του 60 η επίσημη προπαγάνδα υπέρ των "Πρωτοκόλλων" περιορίστηκε στη Σαουδική Αραβία, εφόσον δεν ταίριαζε στις αντιιμπεριαλιστικές κατευθύνσεις που ακολουθούσαν τα περισσότερα αραβικά κράτη. Η σκυτάλη πέρασε στο Ιράν, το Πακιστάν, τη Μαλαισία και την Ινδονησία.
Ακόμα και κάποιος αναγνώστης που δεν έχει πληροφορηθεί την ιστορία της πλαστογράφησης των "Πρωτοκόλλων" μπορεί εύκολα να διαπιστώσει ότι πρόκειται περί κατασκευάσματος. Είναι πράγματι οξύμωρο το σχήμα, σύμφωνα με το οποίο οι Εβραίοι εμφανίζουν τους εαυτούς τους ως όργανο του κακού, χρησιμοποιώντας μάλιστα την τυπική αντισημιτική φρασεολογία των χριστιανών της εποχής. Αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους προπαγανδιστές της γνησιότητας. Εχουν τη δική τους λογική. Την περιγράφει ο πιο θερμός και πιο διάσημος υποστηρικτής των "Πρωτοκόλλων":
«Τα "Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών" που οι Εβραίοι τ' απαρνούνται με τόση κακία, δείχνουν μ' έναν αναμφισβήτητο τρόπο πόσο ολόκληρη η ύπαρξη αυτού του λαού στηρίζεται στα ψέματα που εξυφαίνει। 'Είναι πλαστά' επαναλαμβάνει η 'Γκαζέτα της Φραγκφούρτης' και προσπαθεί να πείσει το σύμπαν. Αυτό όμως και μόνο αποτελεί την καλύτερη απόδειξη ότι είναι αληθινά κι αυθεντικά. Εκφράζουν ξεκάθαρα και εν γνώσει του σκοπού, αυτά που οι Εβραίοι ασυνείδητα προσπαθούν να πετύχουν. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Δεν μας ενδιαφέρει εδώ να εξετάσουμε ποιοι απ' τους Εβραίους παραδέχονται αυτές τις αποκαλύψεις. Εκείνο που είναι αποφασιστικό και συντριπτικό γι' αυτούς είναι ότι φέρνουν στο φως της μέρας, με μίαν ανατριχιαστική ακρίβεια, το χαρακτήρα και τη δραστηριότητα του ιουδαϊκού λαού και, μ' όλες του τις διακλαδώσεις, τον τελικό σκοπό στον οποίον τείνουν. Ο καλύτερος τρόπος για να κάνουμε σωστές τις αποκαλύψεις είναι να τις θέσουμε αντιμέτωπες στα γεγονότα. Αν κάνουμε να περάσουν απ' το μυαλό μας τα ιστορικά γεγονότα των τελευταίων ετών, φωτισμένα απ' αυτό το βιβλίο, καταλαβαίνουμε αμέσως γιατί ο εβραϊκός Τύπος το κατεδίκασε έτσι κραυγαλέα: Οταν θα 'ρθει η μέρα που το βιβλίο αυτό θα γίνει το ευαγγέλιο του Εβραίου, τότε θ' αποκαλυφθεί κι η τρομερή συνωμοσία που τόσον καιρό εξυφαινόταν». (Αδόλφου Χίτλερ, «Ο αγών μου», μετάφραση Ανδρ. Πάγκαλος, τ. Α', εκδ. Ζάρβανος, Αθήνα 1961).

Οι σύγχρονες ελληνικές εκδόσεις των «Πρωτοκόλλων» καλύπτουν όλο το ιδεολογικό φάσμα.

Η Οχράνα στα ελληνικά βιβλιοπωλεία

Οπως γίνεται συνήθως με την εισαγωγή των ευρωπαικών ρευμάτων στη χώρα μας, η εν Ελλάδι σταδιοδρομία των "Πρωτοκόλλων" εγκαινιάστηκε με μιά σχετική χρονική καθυστέρηση· γρήγορα ωστόσο έμελλε να αποδειχτεί ότι ο σπόρος έπεσε σε γόνιμο έδαφος. Η πρώτη γνωστή ελληνική έκδοση του βιβλίου έγινε το 1924 στη Θεσσαλονίκη, όπου η παρουσία μιας συμπαγούς ισπανόφωνης εβραικής κοινότητας ( 40% του πληθυσμού της πόλης κατά την απελευθέρωσή της, σύμφωνα με την επίσημη ελληνική στατιστική τού 1913), η ανάπτυξη ισχυρών σοσιαλιστικών τάσεων ανάμεσα στο εβραικό προλεταριάτο κι ο έντονος ανταγωνισμός ελλήνων κι εβραίων επιχειρηματιών για τον οικονομικό έλεγχο της πόλης παρέχουν όλες τις προυποθέσεις για την υπόθαλψη ενός αντισημιτικού ρεύματος. Για τη μαζική διάδοσή του θα χρειαστεί ωστόσο να περιμένουμε ώς το 1928: επανέκδοσή του στη Θεσσαλονίκη, παράλληλη κυκλοφορία του από τις εκδόσεις "Δράσις", δημοσίευσή του σε συνέχειες από τις εφημερίδες "Μακεδονία" και "Φως" της συμπρωτεύουσας... Νέες επανεκδόσεις ( της "Δράσεως") αναφέρονται για το 1934 και το 1940.
Σήμερα, αν κάποιος συμπολίτης μας θελήσει να προμηθευτεί τα "Πρωτόκολλα", δεν θα χρειαστεί να ψάξει και πολύ. Απεναντίας, μάλλον θα βρεθεί αντιμέτωπος με το δίλημμα ποια απ' όλες τις εκδόσεις που κυκλοφορούν να επιλέξει: μια σύντομη βόλτα μας στα κεντρικά αθηναικά βιβλιοπωλεία απέδωσε οκτώ διαφορετικές εκδόσεις του διαβόητου ψευτο-ντοκουμέντου κι ένα κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο αριθμό "αποκαλυπτικών" πονημάτων που χρησιμοποιούν τα "Πρωτόκολλα" ως βασική πηγή έμπνευσής τους. Πρόκειται για εκδοτικά εγχειρήματα με αφετηρίες πολύ πιό "πολυφωνικές" απ' ό,τι θα περίμενε ίσως ο υποψιασμένος αναγνώστης: ανάμεσα σ'αυτούς που δεν δίστασαν να επενδύσουν στο κατασκεύασμα της τσαρικής Οχράνα συναντάμε όχι μόνο τους κλασικούς νεοναζί της "4ης Αυγούστου" του γνωστού Κων/νου Πλεύρη ("Ελληνικόν Αύριον", έκδοση του θεσσαλονικιώτικου τμήματος της οργάνωσης, τχ.12) ή εκδοτικούς οίκους ειδικευμένους σ'αυτού του είδους κι επιπέδου την παραφιλολογία ( Στερέωμα, Λογοθέτης) αλλά και διάφορες χριστιανικές παραθρησκευτικές ή πολιτικές ομάδες ( Ορθόδοξος Τύπος, βιβλιοπωλείο Νεκτ. Παναγόπουλος, Μήνυμα), ακόμα και εκδότες με σοβαρή, κατά τα άλλα, δραστηριότητα (Κάκτος, Γερ. Αναγνωστίδης).
Εξίσου φαινομενικά "πλουραλιστική" είναι και η παρουσίαση των "Πρωτοκόλλων" από τους εκάστοτε εκδότες τους. Μάταια θα περίμενε κανείς, από τους σοβαρότερους τουλάχιστον οίκους, μια κριτική προσέγγιση που να ενημερώνει τον ανυποψίαστο αναγνώστη για την πλαστότητα του "ντοκουμέντου". Απεναντίας, είτε ρητά είτε δια της αποσιώπησης, η προάσπιση της "αυθεντικότητάς" τους αποτελεί τον κανόνα. Το βιβλιοπωλείο Παναγόπουλου λχ αρκείται στην παράθεση παλιότερης (1932) εισαγωγής του Φώτιου Φωτιάδη, όπου δίπλα στην καταγγελία της "αποκαλυπτόμενης" εβραικής συνωμοσίας εξυμνείται η "σοβαρή και συστηματική προσπάθεια" εκείνων των χρόνων "από ηγέτες πατριώτες" (καταλαβαίνετε ποιους) "για αποτελεσματική καταπολέμηση του τρομακτικού αυτού κινδύνου". Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η επανέκδοση, από τον Κάκτο, παλιότερης μετάφρασης των "Πρωτοκόλλων": παρά την ένταξη του βιβλίου στην (εξ ορισμού λάιτ) σειρά "Μεταφυσική", η όποια προσπάθεια αποστασιοποίησης ακυρώνεται στην πράξη από την ψευδοιστορική εισαγωγή του Ροζέ Λαμπελέν (1921), ανοιχτή συνηγορία όχι μόνο της υποτιθέμενης "αυθεντικότητας" του περιεχομένου τους αλλά και των "κυμάτων αντισημιτισμού" της εποχής. "Μεγίστης σημασίας έγγραφα" που "αυτοξεγυμνώνουν το αληθινό πρόσωπο των Σιωνιστών - Εβραίων" χαρακτηρίζει τα "Πρωτόκολλα" στη δική του εισαγωγή ο αρχιμανδρίτης Βασιλόπουλος, ενώ εξίσου στρατευμένη και πολύ πιό εκτενής είναι η υπεράσπισή τους από τον Γκόρντον Πράις ( Λογοθέτης). Αντίθετα, οι τεταρτοαυγουστιανοί της Θεσσαλονίκης δεν μπαίνουν στον κόπο να ασχοληθούν με τέτοιες μικρολεπτομέρειες - φτάνουν μάλιστα να παρουσιάσουν σαν "εισαγωγή του 1897" μια συρραφή από τα κείμενα των Φωτιάδη και Λαμπελέν, που αναφέρει γεγονότα πολύ μεταγενέστερα, όπως η ρωσική επανάσταση του 1917 ή ο Παγκόσμιος Πόλεμος του 1914-18!
Πιο ενδιαφέρουσα από τα παραδοσιακά αντισημιτικά παραληρήματα είναι όμως η προσπάθεια αξιοποίησης των "Πρωτοκόλλων" από προοδευτική, υποτίθεται, σκοπιά. Αρκετά προσεκτικός, ο Ν. Ψαρουδάκης της "Χριστιανικής Δημοκρατίας" παραθέτει στο δικό του πρόλογο τα αποδεικτικά στοιχεία της πλαστότητάς τους, για να αποφανθεί ωστόσο στη συνέχεια ότι "το βιβλίο αυτό θάταν ένα ολότελα ασήμαντο κείμενο, αν η θλιβερή πραγματικότητα που περιβάλλει τα σημερινά έθνη δεν αποτελούσε μια πιστή φωτογραφία του, μια καταπληκτική εφαρμογή του!" - κι ότι, ως εκ τούτου, "είτε γνήσιο είναι το βιβλίο, είτε πλαστό αλλά προφητικό (sic), είναι έργο μεγάλης σημασίας". Μ' άλλα λόγια, και η πίττα της "αντικειμενικότητας" ολόκληρη και ο σκύλος της συνωμοσιολογίας χορτάτος...Καθόλου ισορροπημένη και με αρκετά φαιδρές εξάρσεις είναι απεναντίας η "αντιιμπεριαλιστική" ανάγνωση του δημιουργήματος της τσαρικής προπαγάνδας από την ανώνυμη εισαγωγή των "Πρωτοκόλλων" στη μεταπολιτευτική έκδοση του Αναγνωστίδη. Αφού κατακεραυνώνεται σαν σιωνιστική προπαγάνδα κάθε αμφισβήτηση της γνησιότητάς τους και υιοθετείται πανηγυρικά ο ισχυρισμός της Οχράνα ότι όλες ανεξαίρετα οι νεωτερικές ιδέες των τελευταίων αιώνων, από τη δημοκρατία και τον κοινοβουλευτισμό ώς τον κομμουνισμό και τον αναρχισμό αποτελούν σιωνιστικό δόλωμα προορισμένο να αποκόψει τους λαούς από τούς μονάρχες τους (μοναδικό ανάχωμα στα σχέδια του εβραϊσμού), στο τέλος υποστηρίζεται ότι "ο Σιωνισμός, συνταυτισμένος τώρα με τον Ιμπεριαλισμό, δεν παραιτήθηκε απ'τα κοσμοκρατορικά του σχέδια, άλλαξε όμως στόχους και τακτική (...) υποστηρίζει τώρα τις μοναρχίες και τα κάθε λογής αντιδραστικά καθεστώτα, δηλαδή γλύφει εκεί που έφτυνε. (...) Σκοπός του αποκλειστικός σήμερα είναι η ανάσχεση μόνο του κομμουνισμού"!
Με τέτοια ευελιξία στις εισαγωγές των ίδιων των "Πρωτοκόλλων", καθόλου περίεργο που, με μια κάπως πιό ελεύθερη χρήση τους, τα εν λόγω ψευδοντοκουμέντα επιστρατεύονται για να στηρίξουν πάσα νόσον και πάσα θεωρίαν. "Σας παρακαλώ διαβάστε το αποκαλυπτικό βιβλίο "Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών" εξορκίζει τους αναγνώστες του ο αγιορείτης μοναχός Παρθένιος, προκειμένου να τους πείσει για τη διεθνή σιωνιστική συνωμοσία που κρύβεται, μεταξύ άλλων, πίσω από τις πιστωτικές κάρτες· "τα Πρωτόκολλά τους προβλέπουν τα πάντα" αποφαίνεται ο βασιλόφρων μακεδονολόγος Κώστας Μπάρμπης, πρώην διευθυντής του ΙΚΥ, που καταγγέλλει την επιτυχία των εν Ελλάδι σιωνιστών "να εξοστρακίσουν τον τελευταίο χριστιανό ορθόδοξο βασιλιά σ' ολόκληρη τη Γη"· στα ίδια καταφεύγουν ο Ιω. Φουράκης, Π. Κώστας και «Dr. D.C. Yermak» για να "τεκμηριώσουν" την υποτιθέμενη διεθνή ανθελληνική εκστρατεία που εκποορεύεται από τη συμμαχία Βατικανού, μασόνων, σιωνιστών κι άλλων ενσαρκώσεων του Αντίχριστου.
Προφανώς, μόνο ένας Χίτλερ μας σώζει...

Μια προφητική πλαστογραφία;


Η Εκκλησία της Ελλάδος, όπως μας είπε ο υπεύθυνος Τύπου Ι. Μ. Χατζηφώτης, δεν έχει επίσημη θέση για τη γνησιότητα ή μη των περίφημων "Πρωτοκόλλων". Για περισσότερες λεπτομέρειες μας παρέπεμψε στο συνεργάτη του και συντάκτη της "Εκκλησιαστικής Αλήθειας" θεολόγο Αριστείδη Πανώτη. «Δεν είναι καθόλου σαφές αν πράγματι αυτό το κείμενο είναι γνήσιο. Μπορεί να είναι έργο των μυστικών υπηρεσιών του Τσάρου. Μπορεί να είναι μιά έκθεση της "Οχράνα" σχετικά με τις απόψεις που υπήρχαν εκείνη την εποχή στο εσωτερικό του εβραϊσμού. Δεν νομίζω ότι όσοι το ανασύρουν καταφέρνουν τίποτα. Βρίζοντας τον εβραϊσμό με τέτοιες ξεπερασμένες, θα 'λεγα παλαιοημερολογίτικες, μεθόδους το μόνο που ίσως πετυχαίνουν είναι να τον ενισχύουν».
Ομως ο κ. Πανώτης -ακριβώς όπως και οι πάσης φύσεως οπαδοί της "σιωνιστικής συνωμοσίας" που δεν έχουν αμφιβολίες για τη γνησιότητα του "ντοκουμέντου" και το αξιοποιούν συστηματικά- διαπιστώνει ότι "το περιεχόμενο των "Πρωτοκόλλων" ιστορικά επιβεβαιώνεται. Οι περισσότεροι από τους στόχους που γράφονται σ' αυτά έχουν πραγματοποιηθεί. Εχει υλοποιηθεί το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου. Μη ξεχνάμε ότι οι περισσότεροι ηγέτες των ολοκληρωτικών κρατών, ιδίως της Ανατολικής Ευρώπης, ήσαν Εβραίοι. Δυστυχώς λίγο πολύ βρισκόμαστε όλοι στα χέρια των Εβραίων. Είναι οικονομικά και πολιτικά κυρίαρχοι σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε μας τους Ελληνες δεν έχουν πάψει να δημιουργούν καταστάσεις".
Μιά βόλτα στα εκκλησιαστικά στέκια επιβεβαιώνει τις βλαβερές συνέπειες της προηγούμενης "κομψής" αντισημιτικής θεωρίας για το "ντοκουμέντο". Ο "Σωτήρας" πουλάει την έκδοση των "Πρωτοκόλλων" που επιμελήθηκε ο αρχιμανδρίτης Χαρ. Βασιλόπουλος. Στη "Ζωή" υποδεικνύουν τη μεταγλωττισμένη στη δημοτική έκδοση του "Νεκτάριου Παναγόπουλου", δίνοντας και τη σχετική διεύθυνση του οίκου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτική του βιβλιοπωλείου της "Αποστολικής Διακονίας". Ο κ. Σπ. Καράλης -με αφορμή τη σχετική με την "απάτη του αιώνα" επιφυλλίδα του Π. Κοροβέση, στην "Ε"- μας κατήγγειλε στις 5.6 ότι το επίσημο εκκλησιαστικό βιβλιοπωλείο διακινούσε το βιβλίο. "Τους ρώτησα αν γνωρίζουν ότι αυτό το βιβλίο είναι πλαστογραφία. Μου απάντησαν πως το γνωρίζουν. Τότε γιατί το πουλάτε; Μου είπαν ότι το πουλούν επειδή το ζητάει ο κόσμος (...) "Ξέρετε ότι σ' αυτό το βιβλίο βασίστηκαν τα πογκρόμ του τσάρου στη Ρωσία και τα κρεματόρια του Χίτλερ;" Ο υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου δεν ήξερε τι να απαντήσει. Κάτι ψέλλισε, ότι αυτό το βιβλίο το προλογίζει κάποιος ιερέας τον οποίο θεωρούσε πνευματικό άνθρωπο". Σήμερα, πάντως, το βιβλίο έχει εξαφανιστεί από τα ράφια της Αποστολικής Διακονίας.



Ενα βιβλίο που έγινε εφιάλτης


«Τρομακτικό παράδειγμα» μετατροπής μιας μυθοπλασίας σε πραγματικότητα θεωρεί ο Ουμπέρτο Εκο τα "Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών". Αναζητώντας τις απαρχές αυτής της "μυθοπλασίας που έγινε εφιάλτης", ο Εκο ανιχνεύει τις ρίζες της ιδέας περί μιας μυστικής διεθνούς συνωμοσίας στο αποκρυφιστικό κλίμα που κάλυψε τον αφανισμό του Τάγματος των Ναϊτών από τον Φίλιππο τον Ωραίο (14ος άι.), στα μυστηριώδη μανιφέστα της αδελφότητας των Ροδόσταυρων (17ος άι.), στις μεταγενέστερες αντιλήψεις περί μυστικών εταιρειών που απεργάζονται σχέδια ολέθρου της ανθρωπότητας, στα Απομνημονεύματα του αβά Μπαριέλ που κατήγγειλε τη Γαλλική Επανάσταση ως συνωμοσία Ιακωβίνων και Διαφωτιστών...
Στις αρχές του 19ου αιώνα, η διεθνής συνωμοσία έμελλε για πρώτη φορά να συνδεθεί με τους Εβραίους, οι οποίοι στο εξής θα θεωρηθούν οι κρυφοί υποκινητές της. Το 1864, ο Μορίς Ζολί εκδίδει μια σάτιρα κατά του Ναπολέοντα Γ', στην οποία εμφανίζει τον Μακιαβέλι- Ναπολέοντα Γ' να συζητά στην Κόλαση με τον Μοντεσκιέ. Το 1864, ο Γερμανός Χέρμαν Γκέντσε δημοσιεύει ένα μυθιστόρημα τρόμου, στο οποίο περιλαμβάνεται μια απόκρυφη τελετή στο εβραϊκό νεκροταφείο της Πράγας, όπου εκπρόσωποι των δώδεκα φυλών του Ισραήλ προετοιμάζουν την κατάκτηση του πλανήτη. Το 1876, η ίδια ιστορία παρουσιάζεται στη Ρωσία ως πραγματικό γεγονός με τίτλο "Οι Ιουδαίοι, κύριοι του κόσμου". Παρόμοιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσουν τα επόμενα χρόνια σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
Η ιστορία έχει και συνέχεια. Στη στροφή του αιώνα θα εμφανιστεί στο προσκήνιο ο Πιοτρ Ιβάνοβιτς Ρατσκόφσκι, μια μυθιστορηματική φυσιογνωμία που ξεκίνησε έχοντας προβλήματα με την τσαρική αστυνομία και κατέληξε επικεφαλής της Οχράνα στο Παρίσι. Ας δώσουμε όμως το λόγο στον Εκο:
Τούτος ο Ρατσκόφσκι, προκειμένου να βοηθήσει τον προστάτη του υπουργό Σεργκέι Βίτε κατά του πολιτικού του αντιπάλου Ιλίγια Τσιόν ή Ελί ντε Σιόν, διέταξε να ερευνηθεί το εξοχικό σπίτι του Σιόν. Εκεί βρήκε ένα κείμενο που αποτελούσε αντιγραφή του φυλλαδίου του Ζολί κατά του Ναπολέοντα Γ', με τη διαφορά ότι απέδιδε τις ιδέες του Μακιαβέλι στον Βίτε. Ενθερμος αντισημίτης -ας μη λησμονούμε ότι όλα αυτά συνέβαιναν την εποχή της υπόθεσης Ντρέιφους- ο Ρατσκόφσκι σκέφθηκε αμέσως να εξαφανίσει κάθε αναφορά στον Βίτε και να εμφανίσει τους Εβραίους ως φορείς της διεθνούς συνωμοσίας που ο Σιόν απέδιδε στον Βίτε. (...) Το κείμενο που "επιδιόρθωσε" ο Ρατσκόφσκι υπήρξε πιθανότατα η πρώτη πηγή των διαβόητων Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών. (...)
Πολλοί παρατήρησαν ότι ήταν εύκολο να αναγνωρίσει κανείς στα "Πρωτόκολλα" ένα κείμενο που πρέπει να δημιουργήθηκε στη Γαλλία του τέλους του (19ου) αιώνα, καθώς έχει πάμπολλες αναφορές σε προβλήματα της γαλλικής κοινωνίας εκείνης της εποχής (...). Αλλά εξίσου απλό ήταν να αναγνωρίσει κανείς μεταξύ των πηγών του κειμένου πολλά λαϊκά μυθιστορήματα. Δυστυχώς όμως η αφήγηση ήταν τόσο πειστική, ώστε δεν ήταν δύσκολο να την πάρει κανείς στα σοβαρά.
Το υπόλοιπο τούτης της ιστορίας είναι ιστορία. Ενας περιπλανώμενος ρώσος μοναχός ονόματι Σέργιος Νείλος -κάτι μεταξύ δολοπλόκου και προφήτη-, μια μορφή με φιλοδοξίες τύπου Ρασπούτιν (ήθελε να γίνει πνευματικός του τσάρου) και με την έμμονη ιδέα του Αντίχριστου, ανέλαβε τη δημοσίευση και το σχολιασμό των "Πρωτοκόλλων". Στη συνέχεια, τα "Πρωτόκολλα" περιηγήθηκαν ολόκληρη την Ευρώπη, έως ότου έπεσαν στα χέρια του Αδόλφου Χίτλερ... Οι συνέπειες είναι γνωστές.
Κανείς ωστόσο δεν αντιλήφθηκε ότι τούτο το συμπίλημα διαφορετικών κειμένων δεν ήταν παρά μια μυθοπλασία; Κι όμως, το 1921, οι Τάιμς του Λονδίνου ανακάλυψαν το φυλλάδιο του Μορίς Ζολί και το κατονόμασαν ως πηγή των "Πρωτοκόλλων". Αλλά η αποδεικτική αξία των γεγονότων δεν αρκεί, όταν ο κόσμος αποζητά πάση θυσία ένα μυθιστόρημα τρόμου. Η Αγγλίδα Νέστα Ουέμπστερ -που πέρασε τη ζωή της προσπαθώντας να τεκμηριώσει την υπόθεση της ιουδαϊκής συνωμοσίας- έγραψε στα 1924 ένα βιβλίο με τίτλο "Secret Societies and Subversive Movements" (Μυστικές Εταιρείες και ανατρεπτικά κινήματα). Η Ουέμπστερ υπήρξε καλά πληροφορημένη και γνώριζε τις αποκαλύψεις των Τάιμς, αλλά και την ακριβή ιστορία του Νείλου, του Ρατσκόφσκι, του Γκέντσε και των λοιπών (...). Μολαταύτα κατέληγε στο εξής συμπέρασμα:
"Η μοναδική γνώμη την οποία μπορώ να υιοθετήσω είναι ότι τα Πρωτόκολλα, αυθεντικά ή μη, αποτυπώνουν το πρόγραμμα μιας παγκόσμιας επανάστασης και ότι (...) πρόκειται για έργο είτε μιας μυστικής εταιρείας είτε κάποιου προσώπου το οποίο γνώριζε άριστα τις παραδόσεις των μυστικών εταιρειών και ήταν σε θέση να αναπαραγάγει τις ιδέες και το ύφος τους."
Ο συλλογισμός δεν έχει το παραμικρό ψεγάδι: "Αφού τα Πρωτόκολλα ισχυρίζονται όσα ανέφερα στην ιστορία μου, την επιβεβαιώνουν." Η ακόμη: "Τα Πρωτόκολλα επιβεβαιώνουν την ιστορία την οποία άντλησα από αυτά, ως εκ τούτου είναι γνήσια."

ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ

(Από το κείμενο «Eine Fiktion, die zum Alptraum wird», «Frankfurter Allgemeine Zeitung», 2 Ιουλίου 1994)

Α - Ω

Από ποιον προμηθεύθηκαν οι "χριστιανοί" τα περιβόητα "Πρωτόκολλα"; Σύμφωνα με τον Λαμπελέν που τα υποστηρίζει "ή αντεγράφησαν υπό γυναικός τινός, συζύγου ή ερωμένης ενός εκ των μυημένων, ή υπεξηρέθησαν από χρηματοκιβώτιον το οποίον είχον οι Σιωνισταί εις τινα πόλιν της Αλσατίας".

Ευαίσθητα νεύρα φαίνεται πως είχε ο πρώτος μεταφραστής των "Πρωτοκόλλων" στα αγγλικά, δημοσιογράφος Βίκτορ Μάρσντεν. "Οπως είχε εξομολογηθεί σε φίλους του", διαβάζουμε στον πρόλογο του Γκ.Πράις, "του ήταν αδύνατο να δουλέψει [ στη μετάφρασή τους ] περισσότερο από μιά ώρα κάθε φορά, γιατί τον αρρώσταινε στην κυριολεξία το "διαβολικό πνεύμα" του κειμένου". Οταν λίγο αργότερα πέθανε "ύστερα από εξαιρετικά σύντομη ασθένεια", οι θιασώτες της "εβραικής συνομωσίας" έσπευσαν, φυσικά, να ενοχοποιήσουν το εν λόγω πνεύμα...

Ηδη από το 1920 είχε τεθεί με οξύτητα το ζήτημα της "ελευθερίας" λοφορίας των "Πρωτοκόλλων". Ο μεγάλος αμερικάνικος οίκος "Πάτναμ εντ Σον" ισχυριζόταν ότι το διέθετε υπερασπιζόμενος την "ελευθερία της κίνησης των ιδεών", ώσπου -αφού εισέπραξε τα κέρδη από τις πωλήσεις- αντελήφθη ότι το δήθεν ντοκουμέντο δεν κατατάσσεται στα βιβλία γνώμης, και διέκοψε την έκδοση.

Και οι δύο μελετούν συστηματικά τα σχέδια της "Εβραικής συνομωσίας" κατά του ελληνισμού. Ορκίζονται στην αυθεντικότητα των "Πρωτοκόλλων" αλλά διαφωνούν σε ορισμένα ...λεπτά θέματα. Ο "δημοκρατικός" Γ. Π. Φουράκης υποστηρίζει π.χ. ότι η χούντα του Παπαδόπουλου ήταν έμπνευση της Μοσάντ και τα μέλη της πράκτορές της. Η απόφαση -λέει- πάρθηκε στις 8.1.1967 στο Τελ Αβίβ! Ο βασιλόφρων Κ. Μπάρμπης τον διορθώνει: Η χούντα καθοδηγήθηκε μόνο από την αμερικάνικη DIA, η οποία βέβαια ήταν ...διαβρωμένη από τον εβραισμό! Ομως η ουσία της διαφοράς τους είναι ότι ο Φουράκης κατηγορεί τα "εβραιομασονικά ανάκτορα" για σειρά προδοσιών αποσιωπώντας ότι ...μασόνος και ενδοτικός ήταν ο Ε. Βενιζέλος, όπως "αποδεικνύει" ο Μπάρμπης.

Με κάθε σοβαρότητα ο αρχιμανδρίτης Βασιλόπουλος μας διαβεβαιώνει στη δική του έκδοση των "Πρωτοκόλλων", ότι "οι Σιωνισταί Εβραίοι εδημιούργησαν ένα ακόμη αντιχριστιανικό τέρας, τον Αδόλφον Χίτλερ. Ο Χίτλερ ήταν κατά το ήμισυ Εβραίος. Στο περιβάλλον του υπήρχαν πολλοί Εβραίοι, καθώς μάγοι, σατανισταί και αποκρυφισταί". Παρόλα αυτά δεν αρνείται την ύπαρξη του Ολοκαυτώματος: "Η οργή του Χίτλερ εστράφη εναντίον των ευεργετών του Εβραίων και εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς τους έκαμε σαπούνι". Ερμηνεία του φαινομένου; "Γιά μιά ακόμη φορά ο Θεός απέδειξε στους χριστιανομάχους Σιωνιστάς ότι ο Χριστός είναι ανίκητος και ότι σκληρόν προς κέντρα λακτίζειν"!

Ο γνωστός συγγραφέας Νίκος Δήμου δεν συμφωνεί με την αβασάνιστη εκδοτική αναπαραγωγή των "Πρωτοκόλλων". "Η κυκλοφορία του πλαστού αυτού βιβλίου έχει απαγορευτεί στα περισσότερα δημοκρατικά κράτη της Γης. (Και μη μιλήσει κανείς για λογοκρισία:το βιβλίο δεν εκφράζει γνώμη ή άποψη -είναι προπαγανδιστικό επινόημα). Ενα από τα ελάχιστα κράτη που επιτρέπουν την κυκλοφορία του είναι η Ελλάδα. Μάλιστα πολύ συχνά το βλέπω να διαφημίζεται στο "Ποντίκι"." ("Ε", 26.5.95).

Παρά την "αντισιωνιστική" ρητορική τους, οι υμνητές των "Πρωτοκόλλων" κάποτε σπεύδουν να καταθέσουν τη συμφωνία τους με την πραγματική στοχοθεσία του σιωνισμού - τη δημιουργία δηλ. ενός αποικιακού, θρησκευτικού κράτους στην Παλαιστίνη, εις βάρος των άλλων κατοίκων της περιοχής. "Ο πόθος αυτός δε θα μπορούσε να κατακριθεί από κανένα" δηλώνει αμήχανα ο προλογίζων Φ.Φωτιάδης (1932). Κόρακας κοράκου μάτι βγάζει;

Στις φυλακές Λάρισας έγκλειστος ο Κώστας Ζαφειρίου συγγράφει και βγάζει τα δικά του συμπεράσματα από τη μελέτη των "Πρωτοκόλλων" ("Παγκόσμια Εβραιομασωνική Συνομωσία", εκδ. Επίγνωση, σ.144-7): "Πρέπει λοιπόν να χτυπηθεί η ορθόδοξη Ρωσία που τους είναι ανυπέρβλητο εμπόδιο και κάστρο απόρθητο (...) και νικητής κατά την κήρυξη του τρίτου Παγκοσμίου Πυρηνικού Πολέμου που σε λίγο θα εκραγεί, με όλους τους Ορθοδόξους όλης της γης εναντίον του Σατανισμού!"

Χαρακτηριστική για τη διάδοση των "Πρωτοκόλλων" ακόμα και στο χώρο της Αριστεράς είναι η πρόσφατη αρθρογραφία του κούρδικου περιοδικού Ozgur Ulke, και ειδικότερα το κείμενο του Α.Inanc "Ειδικός πόλεμος και εβραϊσμός", όπου αποδίδεται ο τουρκικός εθνικισμός στην επίδραση που είχαν τα "Πρωτόκολλα" πάνω στον Κεμάλ.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Norman Cohn, «Warrant for Genocide: The Myth of the Jewish World Conspiracy and the Protocols of the Elders of Zion» (Λονδίνο 1967). Η πιο ολοκληρωμένη μελέτη για τη γέννηση και τη σταδιοδρομία των "Πρωτοκόλλων" είναι ταυτόχρονα και μια έξοχη έρευνα για τις ιδεολογικές σταθερές του σύγχρονου ρατσισμού που οδήγησε στις μεγαλύτερες γενοκτονίες.

Ντανίλο Κις, «Εγκυκλοπαίδεια των νεκρών» (μετάφραση Χρήστου Αρβανιτίδη, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1993). Ενα από τα διηγήματα του σημαντικού σέρβου συγγραφέα είναι στην πραγματικότητα μια ιστορική ανασύσταση της πλαστογράφησης των "Πρωτοκόλλων", με τον εύγλωττο τίτλο "Το βιβλίο των βασιλέων και των ηλιθίων".

Bernard Lewis, «Semites and Anti-Semites. An Inquiry into Conflict and Prejudice» (W.W. Norton and Company, Νέα Υόρκη 1986). Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την σταδιοδρομία των "Πρωτοκόλλων" στις αραβικές χώρες, από τον ειδικευμένο αμερικανό καθηγητή.

Leon Poliakov, «Histoire de l' antisemitisme» (Calmann-Levy, Παρίσι 1955). Ο δεύτερος τόμος της ιστορικής αυτής μελέτης του αντισημιτισμού περιέχει αρκετά στοιχεία για τη δημιουργία αλλά και τη διάδοση των "Πρωτοκόλλων" σ' όλο τον κόσμο.

Αιμίλιου Δημητριάδη, «Φοίνιξ Αγηρως». Η Θεσσαλονίκη του 1925-35 (Θεσσαλονίκη 1994, εκδ. Παρατηρητής). Αναφορά στη δημοσίευση των "Πρωτοκόλλων" από τη "Μακεδονία" και στη συμβολή της στην ανάπτυξη του αντισημιτικού κλίματος που οδήγησε, το 1931, στο πογκρόμ του Κάμπελ.

ΔΕΙΤΕ

Το θωρηκτό Ποτέμκιν ( Bronenosets Potemkin) του Σεργκέι Αιζενστάιν (1925). Οι προσπάθεια της τσαρικής Οχράνα να στρέψει την αντικαθεστωτική λαική δυσαρέσκεια κατά των εβραίων αποτυγχάνει χάρη στην παρέμβαση των επαναστατών του 1905.

Talk Radio του Ολιβερ Στόουν (1988). Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών αποτελούν τη βασική πηγή έμπνευσης του αμερικανού νεοναζί που θα δολοφονήσει τον, κατά τα άλλα αμφιλεγόμενο, ραδιοφωνικό αστέρα Αλαν Μπεργκ.

(Ελευθεροτυπία, 17/9/1995)